تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٢ - ١- رؤياى پيامبر ص و شجره ملعونه

نگفتم امسال به مكه مى‌رويد گفتم در آينده نزديك چنين خواهد شد (و چنين هم شد).

ايرادى كه به اين تفسير متوجه مى‌شود آنست كه سوره بنى اسرائيل از سوره‌هاى مكى است و ماجراى حديبيه، در سال ششم هجرت واقع شده است! ج: جمعى از مفسران شيعه و اهل تسنن نقل كرده‌اند كه اين خواب اشاره به جريان معروفى كه پيامبر ص در خواب ديد ميمونهايى از منبر او بالا مى‌روند و پائين مى‌آيند، بسيار از اين مساله غمگين شد، آن چنان كه بعد از آن كمتر مى‌خنديد (اين ميمونها را بنى اميه تفسير كرده‌اند كه يكى بعد از ديگرى بر جاى پيامبر ص نشستند در حالى كه از يكديگر تقليد مى‌كردند و افرادى فاقد شخصيت بودند و حكومت اسلامى و خلافت رسول اللَّه را به فساد كشيدند).

اين روايت را" فخر رازى" در تفسير كبير، و" قرطبى" مفسر معروف اهل تسنن در تفسير الجامع، و" طبرسى" در مجمع البيان و جمعى ديگر نقل كرده‌اند، و مرحوم فيض كاشانى در تفسير صافى مى‌گويد: اين روايت از روايات معروف در ميان عامه و خاصه است.

البته اين سه تفسير منافاتى با هم ندارند، ممكن است هر سه در معنى آيه جمع باشد ولى همانگونه كه گفتيم تفسير دوم با مكى بودن سوره سازگار نيست.

الف-" شجره ملعونه" كه در قرآن از آن نام برده شده،" شجره زقوم" است و آن درختى است كه طبق آيه ٦٤ سوره صافات در بن جهنم مى‌رويد، و ثمره‌اى ناگوار و رنج‌آور دارد (إِنَّها شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ‌) اين شجره طبق آيات ٤٦ تا ٤٧ سوره دخان خوراك گناهكاران است، نه همچون طعامهاى اين دنيا بلكه همچون فلز گداخته در دل مى‌جوشد كه تفسير آن به طور كامل به خواست‌