تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٠ - يك درس مهم براى برقرارى نظم اجتماعى

از اين آيات و احاديث كه از پيامبر ص و ائمه هدى ع نقل شده است روشن مى‌شود كه اسلام چگونه چشم و گوش انسان را مسئول مى‌شمرد، تا نبيند نگويد، تا نشنود قضاوت نكند، و بدون تحقيق و علم و يقين نه به چيزى معتقد شود، نه عمل كند و نه داورى نمايد.

پيروى از گمان و حدس و تخمين و شايعات و هر آنچه غير از علم و يقين است، خطرات بزرگى براى فرد و جامعه ايجاد مى‌كند كه هر كدام به تنهايى ضايعات بزرگى دارد از جمله:

١- تكيه بر غير علم سرچشمه پايمال شدن حقوق افراد و يا دادن حق به غير مستحق است.

٢- پيروى از غير علم، آبروى افراد آبرومند را به خطر مى‌اندازد و خدمتگزاران را دلسرد مى‌كند.

٣- اعتماد بر غير علم، بازار شايعات و شايعه‌سازان را داغ و پر رونق مى‌كند.

٤- پيروى از غير علم، روحيه تحقيق و كنجكاوى را از انسان گرفته و او را فردى زود باور و ساده‌انديش بار مى‌آورد.

٥- پيروى از غير علم، روابط گرم و دوستانه را در خانه و بازار و مركز كار و همه جا به هم زده و مردم را نسبت به يكديگر بدبين مى‌سازد.

٦- پيروى از غير علم، استقلال فكرى ما را از بين مى‌برد و روح را براى پذيرش هر گونه تبليغات مسموم آماده مى‌سازد.

٧- پيروى از غير علم سرچشمه قضاوتهاى عجولانه و انتخابهاى فورى، در مورد همه كس و همه چيز است كه اين خود مايه انواع ناكاميها و پشيمانيها است.