تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٨ - يك درس مهم براى برقرارى نظم اجتماعى

يك درس مهم براى برقرارى نظم اجتماعى‌

در آيه‌اى كه خوانديم به يكى از مهمترين اصول زندگى اجتماعى اشاره شده است كه ناديده گرفتن آن نتيجه‌اى جز هرج و مرج اجتماعى و از بين رفتن روابط انسانى و پيوندهاى عاطفى نخواهد داشت.

و اگر براستى اين برنامه قرآنى در كل جامعه انسانى و همه جوامع بشرى بطور دقيق اجرا شود بسيارى از نابسامانيها كه از شايعه‌سازى و جوسازى و قضاوتهاى عجولانه و گمانهاى بى اساس و اخبار مشكوك و دروغ سرچشمه مى‌گيرد برچيده خواهد شد.

در غير اين صورت، هرج و مرج در روابط اجتماعى همه جا را فرا خواهد گرفت، هيچكس از گمان بد ديگرى در امان نخواهد بود، هيچكس به ديگرى اطمينان پيدا نخواهد كرد، و آبرو و حيثيت افراد همواره در مخاطره قرار خواهد گرفت.

در بسيارى ديگر از آيات قرآن و روايات اسلامى روى اين موضوع تكيه شده است از جمله:

١- آياتى كه افراد بى ايمان را نسبت به پيروى از ظن و گمان شديدا مورد نكوهش قرار داده است مانند: وَ ما يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً:" اكثر آنها در قضاوتهاى خود تنها از ظن و گمان پيروى مى‌كنند در حالى كه ظن و گمان به هيچوجه انسان را به حق و حقيقت نمى‌رساند" (سوره يونس آيه ٣٦).

٢- در جاى ديگر پيروى از گمان در رديف پيروى از هواى نفس قرار داده شده: إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ‌:" آنها تنها پيروى از گمان و هواى نفس مى‌كنند" (نجم آيه ٢٣).

٣- در حديثى از امام صادق ع مى‌خوانيم:

ان من حقيقة الايمان ان‌