تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٤ - تفسير دعاهاى سازنده ابراهيم بتشكن

آورد، لذا بدنبال تقاضاهاى گذشته چنين عرض مى‌كند:

" پروردگارا! تو آنچه را كه ما پنهان مى‌داريم و يا آشكار مى‌سازيم بخوبى مى‌دانى" (رَبَّنا إِنَّكَ تَعْلَمُ ما نُخْفِي وَ ما نُعْلِنُ‌).

" و هيچ چيز در زمين و آسمان بر خدا مخفى نمى‌ماند" (وَ ما يَخْفى‌ عَلَى اللَّهِ مِنْ شَيْ‌ءٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ).

اگر من از فراق فرزند و همسرم غمگين هستم تو مى‌دانى، و اگر قطره‌هاى اشكم آشكارا از چشمم سرازير مى‌شود تو مى‌بينى.

اگر اندوه فراق قلب مرا احاطه كرده و با شادى از انجام وظيفه و اطاعت فرمان تو آميخته است باز هم مى‌دانى.

و اگر بهنگام جدايى از همسرم به من مى‌گويد: الى من تكلنى" مرا به كه مى‌سپارى"؟! تو از همه اينها آگاهى، و آينده اين سرزمين و آينده آنها كه سخت به هم گره خورده است همه در پيشگاه علمت روشن است.

*** سپس به شكر نعمتهاى خداوند كه يكى از مهمترين آنها در حق ابراهيم همان صاحب دو فرزند برومند شدن، بنام اسماعيل و اسحاق، آنهم در سن پيرى بود، اشاره كرده مى‌گويد:" حمد و سپاس خدايى را كه بهنگام كبر سن، اسماعيل و اسحاق را به من بخشيد" و دعاى مرا به اجابت رسانيد (الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ‌) [١]

---

[١] در اينكه سن ابراهيم بهنگام تولد فرزندش اسماعيل و اسحاق چه اندازه بوده است در ميان مفسران گفتگو است: بعضى گفته‌اند ابراهيم ٩٩ ساله بود كه نخستين فرزندش اسماعيل متولد شد، و ١١٢ ساله بود كه اسحاق ديده به جهان گشود، و بعضى كمتر از آن نوشته‌اند، و بعضى بيشتر، قدر مسلم اينست در سنى بوده كه عادتا تولد فرزند از او بسيار بعيد به نظر مى‌رسيده است.