تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٣ - ١- لوح محو و اثبات و ام الكتاب
و نيز روايات بسيارى كه در زمينه لوح محفوظ و لوح محو و اثبات و علم پيامبران و امامان وارد شده با توجه به توضيح بالا كاملا حل مىشود كه به عنوان نمونه چند قسمت را ذيلا مىآوريم:
١- از امير مؤمنان على ع نقل شده كه از پيامبر خدا ص درباره آيه فوق سؤال كرد، پيامبر فرمود:
لاقرن عينيك بتفسيرها و لاقرن عين امتى بعدى بتفسيرها، الصدقة على وجهها و بر الوالدين و اصطناع المعروف يحول الشقاء سعادة، و يزيد فى العمر، و يقى مصارع السوء:
" من چشمان تو را به تفسير اين آيه روشن ميسازم و همچنين چشمان امتم را بعد از من،: كمك به نيازمندان هر گاه به صورت صحيح انجام گيرد و نيكى به پدر و مادر و انجام هر كار خير، شقاوت را به سعادت مبدل مىكند، و عمر را طولانى و از خطرات جلوگيرى مىنمايد" [١] اشاره به اينكه سعادت و شقاوت يك امر حتمى و اجتناب ناپذير نيست، حتى اگر انسان كارهايى انجام داده باشد كه در صف اشقياء قرار گيرد، اما مىتواند با تغيير موضع خود و روى آوردن به نيكيها و مخصوصا كمك و خدمت به خلق خدا سرنوشت خود را دگرگون سازد، چرا كه جاى اين امور، لوح محو و اثبات است، نه ام الكتاب.
بايد توجه داشت كه آنچه در حديث فوق آمده، قسمتى از مفهوم آيه است كه به عنوان يك مثال روشن بيان شده است.
٢- از امام باقر ع چنين نقل شده كه فرمود:
من الامور امور محتومة كائنة لا محالة، و من الامور امور موقوفة عند اللَّه، يقدم فيها ما يشاء و يمحو ما يشاء و يثبت منها ما يشاء ...:
" قسمتى از حوادث حتمى است كه حتما تحقق مىپذيرد، و قسمت ديگرى مشروط به شرائطى است در نزد خدا كه هر كدام را صلاح بداند مقدم
[١] الميزان جلد ١١ صفحه ٤١٩.