تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٤ - تفسير برنامه و سرنوشت جباران عنيد

" صديد" چنان كه علماى لغت گفته‌اند چركى است كه ميان پوست و گوشت جمع مى‌شود، اشاره به اينكه از يك آب بد بوى متعفن بد منظره همانند چرك و خون به او مى‌نوشانند.

*** ٣- اين مجرم گناهكار و جبار عنيد، هنگامى كه خود را در برابر چنين نوشابه‌اى مى‌بيند" به زحمت جرعه جرعه آن را سر مى‌كشد، و هرگز مايل نيست آن را بياشامد" بلكه به اجبار در حلق او مى‌ريزند (يَتَجَرَّعُهُ وَ لا يَكادُ يُسِيغُهُ‌) [١] ٤- آن قدر وسائل عذاب و شكنجه و ناراحتى براى او فراهم مى‌گردد كه" از هر سو مرگ به سوى او مى‌آيد ولى با اينهمه هرگز نمى‌ميرد" تا مجازات زشتيهاى اعمال خود را ببيند (وَ يَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ وَ ما هُوَ بِمَيِّتٍ‌).

و با اينكه تصور مى‌شود مجازاتى برتر از اينها كه گفته شد نيست، باز اضافه مى‌كند" و به دنبال آن عذاب شديدى است" (وَ مِنْ وَرائِهِ عَذابٌ غَلِيظٌ).

و به اين ترتيب آنچه از شدت مجازات و كيفر در فكر آدمى بگنجد و حتى آنچه نمى‌گنجد در انتظار اين ستمگران خود خواه و جباران بى‌ايمان و گنهكار است، بسترشان از آتش، نوشابه آنها، متعفن و نفرت‌آور، مجازاتهاى رنگارنگ از هر سو و از هر طرف، و در عين حال نمردن بلكه زنده بودن و باز هم چشيدن! اما هرگز نبايد تصور كرد كه اينگونه مجازاتها غير عادلانه است، چرا كه همانگونه كه بارها گفته‌ايم اينها نتيجه و اثر طبيعى اعمال خود انسانها است، بلكه تجسمى است از كارهاى آنان در سراى ديگر كه هر عملى بصورت مناسب خود مجسم ميشود، و اگر ما اعمال و جنايات عده‌اى از جانيان را كه در عصر و زمان خود، مشاهده كرده‌ايم و يا در تاريخ گذشتگان مطالعه نموده‌ايم درست در نظر بگيريم گاهى فكر مى‌كنيم كه اين مجازاتها هم براى آنها كم‌

---

[١] يسيغه از ماده" اساغة" به معنى ريختن نوشابه در حلق است.