تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٣ - تفسير خدا پرستان و احزاب!
نخست مىگويد:" آنها كه كتاب آسمانى در اختيارشان قرار دادهايم از آنچه بر تو نازل مىشود خوشحالند" (وَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَفْرَحُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ).
با توجه به اينكه تعبير" آتَيْناهُمُ الْكِتابَ" و شبيه آن در سراسر قرآن معمولا به يهود و نصارى و مانند آنها از پيروان مذاهب آسمانى اطلاق شده، شكى باقى نمىماند كه در اينجا نيز اشاره به آنها است، يعنى حقطلبان يهود و نصارى و مانند آنها از نزول اين آيات بر تو خوشحال و خشنودند، چرا كه از يك سو آن را هماهنگ با نشانههايى كه در دست دارند مىبينند و از سوى ديگر مايه آزادى و نجات آنها از شر خرافات و عالم نمايان يهود و مسيحيت و امثال آنها كه آنان را به قيد و بند كشيده، و از آزادى فكرى و تكامل انسانى محروم داشته بودند.
و اينكه بعضى از مفسران بزرگ گفتهاند منظور از الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ اصحاب و ياران محمد ص است، بسيار بعيد به نظر مىرسد، چرا كه اين تعبير در باره مسلمانان معمول نيست، به علاوه با جمله بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ سازگار نمىباشد [١] و اينكه سوره رعد مكى است هيچ منافاتى با آنچه گفته شد ندارد، زيرا گر چه مركز اصلى يهود، مدينه و خيبر، و مركز اصلى مسيحيان، نجران و مانند آن بود، ولى بدون شك به مكه رفت و آمد داشتند و افكار و فرهنگ و معتقدات آنها، كم و بيش در مكه منعكس بود، و به همين دليل مردم مكه به خاطر نشانههايى كه آنها از آخرين پيامبر الهى مىدادند در انتظار ظهور چنين پيامبرى بودند (داستان ورقة بن نوفل و امثال آن معروف است).
در بعضى ديگر از آيات قرآن نيز شواهدى بر اين موضوع داريم كه مؤمنان
[١] چرا كه لازمه اين سخن آن است كه" ما انزل اليك" همان" الكتاب" بوده باشد چون هر دو اشاره به قرآن است، در حالى كه از قرينه مقابله استفاده مىشود كه منظور از" كتاب" غير از" ما انزل اليك" است.