اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٦ - تفسير و جمع بندى

دارد.

از بعضى روايات استفاده مى‌شود كه اين توجيه باطل را گروهى از مجوس در نامه‌اى به مشركان قريش آموخته بودند. [١]

در هشتمين آيه سخن از جدال در هنگام احرام و حج است. مى‌فرمايد: «حج در ماه‌هاى معينى است، و كسانى كه (با انجام احرام) حج را بر خود فرض كرده‌اند (بايد بدانند) در حج آميزش جنسى با همسران و گناه و جدال نيست‌ (الْحَجُّ اشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ فَمَنْ فَرضَ فِيهنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ وَ لا جِدالَ فِى الْحَجِّ).

مى‌دانيم حالت احرام، يك حالت فوق العاده معنوى و روحانى است كه انسان را به سوى قرب خدا مى‌برد، به همين دليل بسيارى از كارهاى مباح در احرام ممنوع است و بعضى از كارهاى حرام، كه به هنگام احرام حرمت مضاعفى دارد.

معروف است كه ٢٥ كار است كه به هنگام احرام ممنوع است كه يكى از آنها جدال است، گرچه معروف در ميان فقها اين است كه منظور از جدال گفتن‌ بلى وَاللّه‌ يا گفتن‌ لا وَاللّه‌ است. (اولى را براى اثبات مطلبى و دومى را براى نفى مطلبى مى‌گويند) و منظور از فسوق دروغ گفتن و دشنام دادن و اظهار برترى بر ديگران و بيان نقص آنها در حال احرام است، ولى بعيد نيست كه واژه جدال هر نوع مجادله و ستيزه جويى را در بر گيرد. و به هر حال منع از جدال در حال احرام نشان مى‌دهد كه اين كار با اين عبادت بسيار مهم روحانى سازگار نيست، و انسان را شديداً از خدا دور مى‌كند.

به كار بردن جمله خبريه در آيه بالا كه مى‌گويد: جدال در حج وجود ندارد، بيانگر تأكيد بيشترى در اين موضوع است، گويى مى‌فرمايد: «اين عمل با روح حج ابداً سازگار نيست».

[١]. مجمع البيان و همچنين تفسير ابوالفتوح رازى، ذيل آيه مورد بحث.