اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٠ - تفسير و جمعبندى

همچنين تعبير به‌ «ذلِكَ تَخْفِيفٌ مِنكُمُ وَ رَحْمَةٌ» نيز دليل ديگرى بر ترجيح عفو و گذشت يا تبديل قصاص به ديه است.

در هشتمين آيه خطاب به همه مؤمنان كرده و در مورد اختلافات و كشمكش‌هاى خانوادگى چنين مى‌گويد: اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، بعضى از همسران و فرزندانتان دشمنان شما هستند از آنها برحذر باشيد (يا ايّهَا الَذينَ آمَنُوا انَّ مِنْ ازواجِكُمْ وَ اولادِكُمْ عَدوّاً لَكُمُ فَاحْذَروُهُ).

اين عدوات ممكن است از طرق مختلفى اعمال گردد، در جنبه‌هاى معنوى مانند جلوگيرى كردن از هجرت به مدينه در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله يا وصيت كردن به بعضى از اموال براى كارهاى خير يا در مسائل معنوى يا در مسائل مادى مانند مزاحمت‌هاى مختلفى كه فرزندان نااهل و همسران پر توقع نسبت به پدر و شوهر انجام مى‌دهند.

ولى در ذيل آيه مى‌افزايد: اگر عفو كنيد و صرف نظر نماييد و گنهكار را ببخشيد «خدا شما را مى‌بخشد» زيرا خداوند بخشنده و مهربان است‌ (وَ انْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَانَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ).

بى‌شك اگر عفو و گذشت از محيط خانواده برچيده شود، و هر كس بخواهد در مزاحمت هايى كه به حق او مى‌شود، در مقام انتقام جويى برآيد، محيط خانواده مبدل به جهنم سوزانى مى‌شود كه هيچ كس در آن امنيت ندارد، و به زودى خانواده‌ها از هم متلاشى مى‌شوند.

جالب توجه اين كه در اين آيه خداوند نخست با صراحت دستور به عفو، و سپس صفح مى‌دهد و در ذيل آيه به طور ضمنى دستور به غفران مى‌دهد، زيرا مى‌فرمايد:

آيا دوست نداريد كه خداوند شما راببخشد؟ يعنى شما هم غفران كنيد تا مشمول غفران خدا قرار گيريد.