ويرانگرى آن در سطح جامعه و درون خانواده‌ها و عواقب ناگوارى كه از اين رهگذر دامن همه را مى‌گيرد، و در بحث‌هاى گذشته به آن اشاره شد، و همچنين عذاب‌ها و مجازات‌هاى الهى كه در دنيا و آخرت بر آن مترتب است، قطعاً عامل بازدارنده ديگرى است.

افراد سخن چين به ويژه كسانى كه به آن عادت كرده‌اند، بايد آن آثار شوم اجتماعى و كيفرهاى الهى اين عمل را همه روز از نظر بگذرانند، و پى در پى به خود تلقين كنند كه سرانجام نمّامى و سخن چينى اين است اين!، و گرنه وسوسه‌هاى شيطانى و هوا و هوس آنها را آسوده نخواهد گذاشت.

برخورد مردم با ايمان با افراد نمّام و سخن چين مى‌تواند عامل بازدارنده ديگرى باشد. زيرا هنگامى كه به گفته‌هاى آنها اعتنا نشود، و با بى‌اعتنائى مواجه گردند، و مردم آنها را طرد كنند، به زودى در مى‌يابند كه سخنان آنها خريدارى ندارد- و سبب بدبينى و نفرت مردم مى‌گردد. همين امر اراده آنها را در اين كار زشت تضعيف مى‌كند.

در حديثى از اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم: «اكْذِبِ السِّعايَةَ و الَّنميمَةَ باطِلَةً كانَتْ اوْ صَحِيحَةً؛ سعايت و سخن چينى را تكذيب كن، خواه باطل باشد يا صحيح». [١]

اگر دروغ باشد بايد تكذيب شود، و اگر راست باشد با بى‌اعتنائى روبرو گردد.

در حديث ديگرى مى‌خوانيم كه مردى نامه‌اى خدمت اميرمؤمنان على عليه السلام داد كه در آن درباره كسى سخن چينى شده بود. امام به او فرمود: «انْ كُنْتَ صادِقاً مَقَتْناكَ وَانْ كُنْتَ كاذِباً عاقَبْناكَ وَ انْ احْبَبْتَ الْقِيلَةَ اقَلْناكَ بَلْ تُقيلُنى يا اميرَالْمُؤْمِنينَ‌؛ اگر آنچه را نوشته‌اى راست باشد ما تو را مبغوض مى‌داريم، و اگر دروغ باشد ماتو را مجازات مى‌كنيم، و اگر توبه كنى توبه تو را مى‌پذيريم.

آن مرد عرض كرد توبه مى‌كنم اى اميرمؤمنان توبه مرا بپذير». [٢]

اين نكته نيز قابل توجه است؛ كسانى كه سخن چينى ديگران را نزد تو مى‌كنند

[١]. غررالحكم، حديث ٢٤٤٢.

[٢]. ميزان الحكمة، جلد ٤، حديث ٢٠٦٨٥؛ در بحارالانوار، جلد ٧٢، صفحه ٢٧٠ شبيه آن آمده است.