اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٨ - ١- مشمول دايره غيبت

خلاف هدفى است بسيار برتر و بالاتر، و همين هدف والا است كه به ما اجازه مى‌دهد درباره سوابق راويان اخبار دقت و جستجو كنيم و نقطه‌هاى ضعف آنها را بشمريم و در كتاب‌هاى رجال ثبت كنيم تا احكام الهى دستخوش هوا و هوس‌هاى اين و آن نشود.

ديگر اين كه در مسايل اجتماعى و سياسى براى گزينش افراد، جهت پست‌هاى حسّاس و يا در ادامه كار اگر نقطه ضعف‌هايى پنهانى وجود داشته باشد كه در سرنوشت جامعه مؤثر است، افشا كردن آنها گرچه در حدّ ذات مشمول عنوان غيبت است، ولى به خاطر اهميت حفظ نظام جامعه اسلامى و كشف و خنثى كردن توطئه‌ها اقدام به آن نه تنها اشكالى ندارد، بلكه گاه واجب مى‌شود و كسانى كه بر اين گونه عيوب سرپوش مى‌نهند مبادا گرفتار غيبت شوند، در واقع مصالح جامعه اسلامى را فداى اشخاص مى‌كنند. حديثى كه قبلًا از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آورديم كه ملامت مى‌كرد و مى‌فرمود: «از پرده پوشى بر گناه فاجران ...» و دستور مى‌داد آنها را افشا كنند تا مردم آنان را بشناسند، ناظر به اين معنى است.

ولى اين بدان معنى نيست كه بى‌جهت آبروى اشخاص را ببرند و يا از حد لازم تجاوز كنند و در حريم زندگى شخصى و خصوصى آنها وارد شوند.

از آنچه در بالا گفته شد تكليف دستگاههاى اطلاعاتى كشور اسلامى نيز روشن مى‌شود كه اگر فعاليت‌هاى آنها در جهت كشف و خنثى كردن توطئه‌ها و سلامت گزينش‌ها براى پست‌هاى حساس اجتماعى باشد و از آن فراتر نروند و تجاوز نكنند، كار آنها نه مشمول عنوان تجسّس است و نه مشمول عنوان غيبت حرام بلكه اداى وظيفه و انجام واجب است.

١- مشمول دايره غيبت‌

بى‌شك غيبت افراد مؤمن و بالغ و عاقل حرام است، و بى‌شك غيبت كفار حربى كه براى نابودى يا ضربه زدن به اسلام و مسلمين كمر بسته‌اند هيچ اشكالى ندارد، چون آنها محترم نيستند.