اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٥ - اهمّيّت حسن خلق در احاديث اسلامى

بيانگر نهايت اهتمام اسلام به اين مسأله مهم اخلاقى است، از ميان اين روايات گلچينى كرده‌ايم كه ذيلًا از نظر مى‌گذرد:

١- در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه فرمود: «الْاسْلامُ حُسْنُ الْخُلْقِ؛ اسلام همان خوش رويى است». [١] اين تعبير نشان مى‌دهد كه عصاره تعليمات اسلام همان حسن خلق است.

٢- در حديثى از حضرت على عليه السلام در يك تعبير جامع و جالب مى‌خوانيم‌: «عنوانُ صحيفةُ المؤمن حسنُ خُلقه؛ سرلوحه نامه عمل انسان با ايمان حسن خلق او است». [٢]

مى‌دانيم آنچه در عنوان و سرلوحه نامه اعمال قرار مى‌گيرد، بهترين و مهمترين آنها است و به تعبير ديگر، چيزى است كه قدر جامع همه اعمال نيك است و قبل از هر چيز نظرها را به خود متوجّه مى‌سازد.

در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «اكْثَرُ ما تَلِجُ بِهِ امَّتى‌ الْجَنَّةَ التَّقوى‌ وَ حُسْنُ الْخُلْقِ؛ بيش‌ترين چيزى كه امت من به سبب آن وارد بهشت مى‌شوند تقوا و حسن خلق است». [٣]

در اين حديث حسن خلق همسنگ و همطراز تقوا قرار داده شده و به عنوان يكى از دو عامل اصلى ورود در بهشت معرفى شده است.

٤- در حديث ديگرى اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌فرمايد: «اكْمَلُكُمْ ايْماناً احْسَنُكُمْ خُلْقاً؛ كسى كه ايمانش از همه كاملتر باشد، حسن خلقش از همه بيشتر است». [٤]

آنچه در بالا آمد بخشى از رواياتى بود كه از اهميّت حسن خلق سخن مى‌گويد و اكنون به سراغ بخش ديگرى مى‌رويم كه از آثار و پى آمدهاى مادى و معنوى آن بحث مى‌كند:

١- در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «الْخُلْقُ الْحَسَنُ يُذيبُ السَّيِّئَةَ؛ حسن‌خلق گناهان را ذوب مى‌كند». (و آثار آن را مى‌شويد). [٥]

[١]. كنز العمّال، جلد ٣، صفحه ١٧، حديث ٥٢٢٥.

[٢]. بحارالانوار، جلد ٦٨، صفحه ٣٩٢، حديث ٥٩.

[٣]. اصول كافى، جلد ٢، صفحه ١٠٠، حديث ٦.

[٤]. بحارالانوار، جلد ٦٨، صفحه ٣٨٧، حديث ٣٤.

[٥]. بحارالانوار، جلد ٧٢، صفحه ٣٢١.