اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٠ - ١- استماع غيبت

سخنان پاك دار، چرا كه او (غيبت كننده) كثيف‌ترين چيزى را كه در ظرف خود داشت انتخاب كرد و در ظرف تو ريخت». [١]

حتّى در روايات آمده است كه شنونده غيبت بايد به دفاع از برادران مسلمانش برخيزد، و از طريق حمل به صحّت مدافع او باشد.

در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «مَنْ اغْتِيْبَ عِنْدَهُ اخُوُهُ الْمُسْلِمُ فَاسْتَطاعَ نَصْرَهُ فَلَمْ يَنْصُرْهُ خَذَلَهُ اللَّهُ فِى الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ؛ كسى كه غيبت برادر مسلمانش نزد او شود، و توانايى بر يارى او داشته باشد و ياريش نكند، خداوند او را در دنيا و آخرت مخذول مى‌كند». [٢]

در حديث ديگرى از همان حضرت مى‌خوانيم: «اذا وُقِّعَ فى رَجُلٍ وَ انْتَ فى مَلأٍ فَكُنْ لِلرَّجُلِ ناصِراً وَ وَ لِلْقَومِ زاجِراً وَ قُمْ عَنْهُمْ؛ هنگامى كه عيب جويى و غيبت كسى را در ميان جمع مى‌كنند و تو در آنجا حضور دارى، او را يارى كن و حاضران را نهى از منكر، و از آن مجلس (گناه) برخيز». [٣]

و نيز از همان حضرت نقل شده است كه فرمود: «السّاكتُ شريكُ المُغْتاب؛ سكوت‌كننده شريك غيبت‌كننده است». [٤]

اين سخن را با حديث ديگرى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پايان مى‌دهيم فرمود: «الا وَمَنْ تَطَوَّلَ عَلى اخِيْهِ فى غَيْبَةٍ سَمِعَها فِيهِ فى مَجْلِسٍ فَرَدَّها عَنْهُ رَدَّ اللّهُ عَنْهُ الْفَ بابٍ مِنَ الشَّرِ فِى الدُّنيا وَ الْآخِرَةِ، فَانْ هُوَ لَمْ يَرُدَّها وَ هُوَ قادِرٌ عَلى رَدِّها كانَ عَلَيْهِ كَوِزْرِ مَنْ اغْتابَهُ سَبْعينَ مَرَّةً؛ كسى كه بر برادر مسلمانش منّت بگذارد و در برابر غيبتى كه از او در مجلسى شنيده دفاع كند، خداوند هزار در از شرّ و بدى را در دنيا و آخرت از او باز مى‌گرداند، و اگر دفاع نكند در حالى كه قادر بر دفاع است هفتاد برابر گناه غيبت كننده بر او خواهد بود». [٥]

ممكن است اين روايت ناظر به مواردى باشد كه شخص مستمع انسان صاحب نفوذ و با شخصيتى است در حالى كه غيبت كننده چنين نيست، روشن است سكوت‌

[١]. ميزان الحكمه، جلد ٣، صفحه ٢٣٣٩.

[٢]. همان، صفحه ٢٣٣٩.

[٣]. كنزالعمال، حديث ٨٠٢٨.

[٤]. آثار الصادقين، ج ١٦، ص ٩٨.

[٥]. من لايحضره الفقيه، جلد ٤، صفحه ٨ و ٩.