اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٢ - كفران نعمت در روايات اسلامى

النِّعَمِ؛ كفران نعمت سبب لغزش قدم‌ها (و به زمين خوردن در زندگى) و موجب سلب نعمت‌ها مى‌گردد». [١]

٥- باز از همان بزرگوار مى‌خوانيم: «آفَةُ النِّعَمَ الْكُفرانُ؛ آفت نعمت‌ها، ناسپاسى است». [٢]

٦- و نيز از اميرمؤمنان على عليه السلام نقل شده است كه فرمود: «كافِرُ النِّعمَةِ كافِرُ فَضْلِ‌اللَّهِ؛ كفران كننده نعمت، منكر فضل الهى است». [٣]

٧- يكى از مجازات‌هاى الهى مجازات استدراج است، و مفهوم آن اين است كه خداوند بعضى از افراد طغيانگر و ظالم را كه مى‌خواهد مجازات كند مشمول نعمت‌هاى خود قرار مى‌دهد هنگامى كه نعمت بر او فوق العاده زياد شد، ناگهان نعمت را سلب مى‌كند تا شديداً احساس درد و عذاب كند.

به همين جهت درحديثى از امام حسين عليه السلام مى‌خوانيم: «الِاْسْتِدْراجُ مِنَ اللَّهِ سبحانه لِعَبدِهِ انْ يُسْبِغَ عَلَيْه النِّعَمَ وَ يَسْلُبَهُ الشُّكْرَ؛ استدراج در نعمت و غافلگير كردن خداوندى اين است كه به بنده‌اش نعمت فراوان مى‌دهد و توفيق شكرگزارى را او سلب مى‌كند (ناگهان به زمين مى‌خورد و همه چيز را از دست مى‌دهد». [٤]

٨- امام سجّاد على بن الحسين عليه السلام مى‌فرمايد: «الذُّنُوبُ الَّتى تُغَيِّرُ النِّعَمَ البَغْىُ عَلَى النَّاسِ وَالزَّوالُ عَنِ الْعادَةَ فِى الْخَيْرِ وَاصْطِناعُ الْمَعْرُوفِ، وَكُفْرانُ النِّعَمِ وَ تَرْكُ‌الشُّكْرِ؛ گناهانى كه نعمت‌هاى الهى را تغيير مى‌دهد، ظلم بر مردم، و تغييردادن عادت در امور خير وكفران نعمت و ترك شكر است». [٥]

٩- در حديث ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام آمده است: «كُفْرُ النِّعْمَةِ لُؤْمٌ وَ صُحْبَةُ الاحمق شُؤْمٌ؛ نا سپاسى نعمت نشانه پستى است، و دوستى با احمق سبب سر افكندگى است». [٦]

١٠- اين بحث را با حديثى از امام صادق عليه السلام در بيان جنود عقل وجهل (لشكر عقل ونادانى) پايان مى‌دهيم، در آنجا مى‌خوانيم كه امام عليه السلام به يارانش دستور

[١]. همان، صفحه ٦٣٠.

[٢]. همان، جلد ٣، صفحه ٩٨.

[٣]. همان، جلد ٤، صفحه ٦٣٤.

[٤]. بحارالانوار، جلد ٧٥، صفحه ١١٧.

[٥]. همان، جلد ٧٠، صفحه ٣٧٥.

[٦]. غررالحكم، جلد ٤، صفحه ٦٣٠.