خرد گرايى در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٥ - ٦/ ٢ گناه

٦٦٠. امام على عليه السلام‌- به شريح قاضى، هنگامى كه به ايشان خبر رسيد خانه‌اى را به هشتاد دينار خريده و براى آن سند نوشته و بر آن گواه گرفته، در نامه‌اى پس از توبيخ و سرزنش او نوشت-: بر اين گفته من، عقلى كه از اسارت هواى نفس خارج شده و بندهاى دنيايى را گسسته، گواهى مى‌دهد.

٦٦١. امام على عليه السلام: آنكه عاشق چيزى شود، چشمش شب كور (نابينا) و دلش بيمار گردد. پس با چشم بيمار نگاه مى‌كند و با گوش كر مى‌شنود؛ شهوتها عقلش را پاره كرده و دنيا، دلش را ميرانده است.

٦٦٢. امام على عليه السلام: خرد، پرده‌اى پوشان است و فضيلت، زيبايىِ آشكار. پس كاستى‌هاى خويت را با فضيلتْ بپوشان و هواى نفست را با خردْ بكُش، تا دوستى برايت سالم شود و محبّت، آشكار گردد.

٦٦٣. امام على عليه السلام: از دست دادن خرد، بر اثر هواى نفس و شهوت است.

٦٦٤. امام على عليه السلام: خردمندى با هواى نفسْ جمع نمى‌شود.

٦٦٥. امام على عليه السلام: با بودن شهوت، خردى نيست.

٦٦٦. امام على عليه السلام: آنكه مالك شهوت خود نباشد، مالك خرد خويش نيست.

٦٦٧. امام على عليه السلام: هيچ خردمندى‌يى، به اندازه دشمنى با هواى نفس نيست.

٦٦٨. امام على عليه السلام: هواى نفس، بيدار است و خردْ در خواب.

٦/ ٢ گناه‌

٦٦٩. پيامبر صلى الله عليه و آله: آنكه مرتكب گناه شود، عقل از او دورى گزيند و هرگز به سويش باز نگردد.

ر. ك: ص ٢٣٧ «آنچه بر خردمند حرام است».