خرد گرايى در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٠٥ - ٦/ ٥ اسلام، نابود كننده سنتهاى جاهلى

١١٩٠. پيامبر صلى الله عليه و آله‌- از سخنرانى ايشان در حجة الوداع-: به راستى كه رباى جاهلى كنار نهاده شد و اوّلين ربايى كه از آن شروع مى‌كنم، رباى عبّاس پسر عبدالمطّلب است؛ و به راستى كه خونهاى جاهلى، كنار نهاده شد و اوّلين خونى كه از آن شروع مى‌كنم، خون عامر پسر ربيعه پسر حارث پسر عبدالمطّلب است؛ و به راستى كه افتخارات جاهلى، كنار نهاده شد، جز پرده‌دارى و آب‌رسانى به حاجيان. قتل عمد، قصاص دارد و قتل شبه عمد، آن كه با سنگ و عصا كشته شود، صد شتر ديه دارد؛ هركه بر آن بيفزايد، او از جاهليت است.

١١٩١. امام باقر عليه السلام: رسول خدا در روز فتح مكّه، بر منبر رفت و فرمود: «اى مردم! خداوند، غرور جاهلى و فخر فروشى را از ميان برداشت. آگاه باشيد كه همه شما از آدم، و آدم از خاك آفريده شد. بدانيد كه بهترين بنده خدا، كسى است كه از خدا پروا كند. عربيّت، پدر و تبار نيست؛ بلكه زبانى است گويا؛ آنكه در كردارش قصور و كوتاهى باشد، تبار او جبران نكند. آگاه باشيد كه هر خون جاهلى يا كينه جاهلى، زير پاى من است تا روز قيامت».

١١٩٢. پيامبر صلى الله عليه و آله: به راستى كه خداوند، آنكه را در جاهليتْ شريف بود، پست كرد و به سبب اسلام، كسانى را كه در جاهليتْ پست بودند، شرافت بخشيد؛ به واسطه اسلام، كسانى را كه در جاهليت خوار بودند، عزيز ساخت؛ و خداوند، به واسطه اسلام، غرور جاهلى و فخر فروشى به قبيله‌ها و تبارهاى برجسته را از بين برد. امروز همه مردم، سياه و سفيد، قُرَشى، و عربى و غير عرب، از آدم [آفريده شده‌اند] و خداوند، آدم را از خاك بيافريد. به درستى كه محبوب‌ترين كسانْ نزد خداوند، در روز رستاخيز، پارساترين و پيروترين آنها نسبت به خداوند است.

١١٩٣. امام صادق عليه السلام: رسول خدا بر خلاف رسم جاهليت [از مشعر الحرام به سوى منا] حركت كرد. در جاهليت، از مشعر با سرعت اسبان و شتران را به حركت‌