خرد گرايى در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٣ - ٦/ ١ هواى نفس

٦٤٥. امام على عليه السلام: پيروزى هواى نفس، دين و خرد را تباه مى‌سازد.

٦٤٦. امام على عليه السلام: هواى نفس، دشمن خرد است.

٦٤٧. امام على عليه السلام: هيچ چيز به اندازه هواى نفس، با خردْ دشمنى ندارد.

٦٤٨. امام على عليه السلام: خردمندىْ با هواى نفس جمع نشود.

٦٤٩. امام على عليه السلام: نگهدارى خرد، در گرو مخالفت با هواى نفس و دورى از دنياست.

٦٥٠. امام على عليه السلام: آنكه بر شهوتش غالب شود، خردش آشكار گردد.

٦٥١. امام على عليه السلام: آنكه هواى نفسش را بر خرد غالب سازد، رسوا گردد.

٦٥٢. امام على عليه السلام: آنكه هواى نفسش را بر خرد غالب سازد، زشتى‌هايش آشكار شود.

٦٥٣. امام على عليه السلام: همنشين شهوت، جانى بيمار و خردى معيوب دارد.

٦٥٤. امام على عليه السلام: چه بسيار عقلهايى كه در اسارت هواى نفس فرمانده، قرار گرفته‌است.

٦٥٥. امام على عليه السلام: شتابت را به سنجيدگى، توانايى‌ات را به نرمى و بدى‌ات را به خوبىْ پيوند ده.

٦٥٦. امام على عليه السلام: خرد، فرمانده لشكر الهى است و هواى نفس، فرمانده لشكر شيطان است. نفْس در ميان جذب به اين و آن سرگردان است. پس هر كدام پيروز گردد، در اختيارش خواهد گرفت.

٦٥٧. امام على عليه السلام: خرد و شهوت، ضدّ يكديگرند و تأييد كننده خرد، دانش است.

آراينده شهوت، هواى نفس است و نفْس در ميان اين نزاع است؛ هر كدام پيروز گردد، جانب او را گيرد.

٦٥٨. امام على عليه السلام: محال است عقل در بندِ شهوت، از حكمت سود برد.

٦٥٩. امام على عليه السلام: آنكه از هواى نفسْ دورى گزيند، خردش سالم است.