الإيضاح - القاضي النعمان المغربي - الصفحة ٤٩
وجود اين قاضى نعمان ، در هيچ جا اشاره اى به سماع نزد ابن اشعث ننموده است . نكته قابل ذكر اين است كه برخى روايات منقول از اين كتاب ، در متن چاپى موجود نيست . [١] اين مسئله دلالت بر وجود چند روايت و تأليف براى اين كتاب دارد. برخلاف اظهار نظر دانشمند محترم آقاى مادلونگ كه گفته است روايات اين كتاب (يعنى جعفريات) تا زمان نگارش مستدرك الوسائل در سال ١٣١٥ ق ، به متون اماميه وارد نشده بودند ، بايد گفت كه كتاب جعفريات [٢] ، قبل از علامه حلّى در بين اماميه شناخته شده بوده و روايت آن نيز متداول بوده است . به عنوان مثال ، سهل بن احمد ديباجى (م ٣٨٠ق) ، كتاب جعفريات را براى محمّد بن احمد بن فارس از محمّد بن محمّد بن اشعث ، روايت نموده است . [٣] همچنين ضياء الدين فضل الله بن على حسينى (م ح ٥٧١ ق) در كتاب النوادر خود ، از جعفريات نقل روايت كرده است . [٤] علامه حلّى در اجازه معروف خود به بنى زهره ، به طريق ديگرى جز آنچه ضياء الدين حسينى در النوادر آورده ، اشاره كرده است . [٥]
[١] در مورد مؤلف اين اثر ر .ك : مكتب ها و فرقه هاى اسلامى، ص ٢٥٩ـ ٢٦٠، مستدرك الوسائل، تحقيق و نشر : آل البيت عليهم السلام، قم ، ١٤١٥ق، ج ١٩ ، ص١٥ ـ٣٧ .[٢] مكتب ها و فرقه هاى اسلامى ، ص ٢٥٩. چهل حديث منتخب از اين كتاب را شمس الدين محمّد بن يوسف جزرى تأليف نموده است كه اين كتاب را علامه مجلسى مى شناخته است (ميراث حديث شيعه ، ج ٤ ، ص٢٥٠ ـ ٢٥١ : « رساله الأربعون الزاهرة المنسوبة إلى العترة الطاهرة»، تحقيق : محمّد جواد نور محمّدى .[٣] تاريخ بغداد، ج ٩ ، ص ١٢١ ـ ١٢٢ .[٤] كتاب النوادر، ص ٨٢ به بعد .[٥] بحار الأنوار، ج ١٠٧ ، ص ١٣٢ .