الإيضاح - القاضي النعمان المغربي - الصفحة ٦٠
يافت نگرديده است . [١] در مورد شيوه تصحيح متن ، اين نكات قابل ذكر است : ١ ـ نكات ذكر شده در كروشه ، مطالبى است كه در اصل متن ، موجود نبوده و به آن اضافه شده است . ٢ ـ به منظور حفظ متن اصلى كتاب ، اختلافات احاديث با صورت هايى منقول در آثار شيعى ، چندان در متن لحاظ نگرديد . تنها در مواردى كه درك متن با اضافه شدن عبارت هايى كامل مى گرديده ، چنين اضافاتى انجام شده است . سلسله سندها در موارد بسيارى ، جز طريق ذكر شده در اين كتاب است و حتى متن احاديث ، تفاوت هايى با متن الإيضاح دارد . با اين حال ، در تخريج احاديث ، به روايات نزديك به متن كتاب ، ارجاع داده شده است . ٣ ـ در تخريج احاديث و تصحيح متن ، دوست بزرگوارم حجة الاسلام اياد كمالى زحمات فراوانى را بر عهده داشته اند . در تصحيح اسناد كتاب نيز از راهنمايى هاى حجة الاسلام جواد محمودى استفاده فراوانى برده ام . با اين حال ، مسئوليت خطاهاى احتمالى متن ، بر عهده اين جانب است .
[١] فهرست نسخه هاى عكسى كتاب خانه آية الله مرعشى، ج١، ص١٣٧. در حاشيه نسخه ، مُهرى وجود دارد كه از آنِ خانواده همدانى است و عبارت : «بمحمّد و بعلي فيض العلي من العلي» با تاريخ ١٢٨٤ق ، در آن مشهود است. اين نسخه را دكتر حسين مدرسى از آلمان به ايران آورده است .[٢] ر .ك : Biobibliography of Ismaili Literature, p.٥١. در كتاب الحواشي، نقل قول هاى فراوانى از الإيضاح نقل شده است. آخرين نقل قول در باب الديات (دعائم الإسلام، ج ٢ ، ص ٤١٢) است. اين دلالت دارد كه تقريبا همه كتاب در نزد مؤلف حواشى موجود بوده است. مجدوع كه در حوالى ١١٨٣ در گذشته، بيان داشته است كه تنها بخش كوتاهى از آغاز «باب الوضوء» الإيضاح در دسترس اوست. (فهرست الكتب والرسائل ، ص٣٣) . از نسخه مورد استفاده ما ، پيش تر، زيراكسى نيز در اختيار آية الله شبيرى زنجانى و مرحوم نمازى شاهرودى بوده است و آقاى نمازى ، همين نسخه را در مستدرك علم الرجال (ج ٨ ، ص ٣٦٩) معرّفى كرده است . (تذكّر حجة الاسلام كمالى) .