فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٨٢ - دلايل مخالفان خلود

نيست وهرگز نمى توان بر چنين اميد محدود ومبهم كمر بست وگناه كرد، زيرا يك وعده اجمالى است كه شروط وقيود آن روشن نيست واصولاً قرآن در تمام آيات مربوط به شفاعت همين راه را پيموده است، به گونه اى كه كسى نتواند با تكيه بر آن گناه كند وقانون بشكند.

٢ـ (إنّ اللّه لايغفر أن يشرك به ويغفر ما دون ذلك لمن يشاء ومن يشرك باللّه فقد افترى اثماً عظيماً) (نساء/٤٨)

«خداوند شرك را نمى بخشد وجز آن را در باره هر كس كه بخواهد مى بخشد، هركس بر خدا شرك ورزد، گناه بزرگى را افترا بسته است».

خدا در اين آيه ميان شرك وغير شرك فرق مى گذارد ومى فرمايد:اولى را نمى بخشد ودومى را در باره هر كس بخواهد مى بخشد ومسلماً مفاد آيه ناظر به تائب از شرك نيست، زيرا در اين صورت فرقى ميان مشرك و غير مشرك نيست وخداوند توبه هر دو گروه را مى پذيرد، طبعاً آيه مربوط به گنهكارانى است كه راه توبه را نپيموده باشند ودر اين شرايط مى فرمايد: شرك را نميبخشد وغير آن را مى بخشد.

براى اينكه مضمون آيه بهانه اى در دست گنهكاران نباشد، نويد خود را با جمله (لمن يشاء) مقيد مى سازد تا حالت ابهام به خود گرفته وافراد نتوانند به اعتماد اين آيه مرتكب گناه شوند، زيرا هيچ كس از تعلق مشيت خدا بر مغفرت خويش آگاه نيست.

قاضى عبد الجبار پيرو معتزله بصره در تفسير آيه به پيشداورى پرداخته وبراى حفظ مسلك خود مى گويد: گناه غير از شرك كه بخشوده مى شود مجمل است، احتمال دارد كه مقصود گناهان صغيره باشد نه كبيره.

يك چنين داورى سست وبى پايه است، زيرا اطلاق آيه قابل انكار نيست،