آيين توحيدى از خود نشان مى‌دهند، از ديگر موارد ايثار مثبت است. قرآن كريم نيز ايثارگران را كه از همه چيز دنيا گذشته، جان بر كف به ميدان نبرد مى‌شتابند، با عبارت «... فَضَّلَ اللَّهُ الُمجاهِدينَ عَلَى الْقاعِدينَ اجْراً عَظيماً» «١» (نساء: ٩٥) ستوده، كارشان را يك معامله الهى مى‌داند. «٢» ٤. ترجيح حق بر باطل گرچه در ظاهر به ضرر انسان باشد، يكى ديگر از جنبه‌هاى مثبت ايثار به شمار مى‌آيد امام صادق (ع) مى‌فرمايد:
«انَّ مِنْ حَقيقَةِ الْايمانِ انْ تُؤْثِرَ الْحَقَّ وَ انْ ضَرَّكَ عَلَى الْباطِلِ وَ انْ نَفَعَكَ ...» «٣» از حقيقت ايمان، آن است كه حق را- گرچه به زيان توست- بر باطل- گرچه به سود توست- ترجيح دهى.
ب. منفى‌ ١. فداكارى و گذشتن از جان و مال و ... در جبهه باطل از جنبه‌هاى منفى ايثار است. قرآن مجيد از اين واقعيت چنين ياد مى‌كند:
«انَّ الَّذينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ امْوالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَها ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ...» (انفال: ٣٦)
كافران اموالشان را خرج مى‌كنند تا مردم را از راه خدا بازدارند. اموالشان را خرج خواهند كرد و حسرت خواهند برد.
٢. برگزيدن دنيا و ترجيح مظاهر آن بر آخرت نيز ايثار منفى است. قرآن كريم در نكوهش چنين كارى مى‌فرمايد:
«فَامَّا مَنْ طَغى‌ وَ آثَرَ الْحَيوةَ الدُّنْيا فَانَّ الْجَحيمَ هِىَ الْمَأْوى‌» «٤» هر كه طغيان كند و زندگى اين جهانى را برگزيند، جايگاه او دوزخ است.
٣. گزينش هواى نفس بر خواست الهى نيز از انواع ايثارهاى منفى است كه بايد از آن پرهيز كرد.