الف. تفكّر «سلوك الى اللّه» رابطه نزديكى با تفكّر دارد. از سويى، تفكّر خود عبادتى بزرگ‌است.
امام‌صادق (ع) در ضمن برشمردن محاسن تفكّر مى‌فرمايد:
«... وَ هِىَ خَصْلَةٌ لا يُعْبَدُ اللَّهُ بِمِثْلِها» «١» و آن [تفكّر] خصلتى است كه خداوند به [چيزى‌] مانند آن پرستش نمى‌شود.
از سوى ديگر، عبادت واقعى و سلوك صحيح و به دور از انحراف، تنها در پرتو تفكّر صحيح امكان‌پذير است. وانگهى سكوت شب و انزواى شب زنده‌دار در كنجى خلوت، بهترين فرصت براى انديشه‌هاى عميق و بنيادين است.
ب. تلاوت قرآن كريم‌ قرآن سخن خدا و كتاب رشد و هدايت است. فراگيرى و اجراى احكام و دستورات آن ضامن سعادت انسانهاست. تلاوت قرآن نيز به‌عنوان مقدّمه فراگيرى و اجراى آن مطلوب و ضرورى است. گرچه به خودى خود نيز موجب نورانيّت دل آدمى مى‌شود. از اين رو خداى متعال به فرستاده خود دستور مى‌دهد كه بخشى از شب را به تلاوت و ترتيل قرآن بپردازد.
«وَ رَتِّلِ الْقُرانَ تَرْتيلًا» (مزّمل: ٤)
و قرآن را با دقّت و تأمّل بخوان! امام على (ع) نيز تلاوت قرآن در تاريكى شب را از ويژگى‌هاى تقواپيشگان دانسته مى‌فرمايد:
چون شب فرا رسد، مستمر و ثابت قدم به تلاوت قرآن مى‌پردازند و آن را با تأمّل و تدبّر مى‌خوانند و با اين كار همواره خود را محزون مى‌سازند و درمان درد خويش را از آن مى‌جويند.
پس هر گاه به آيه‌اى برمى‌خورند كه در آ اخلاق نظامى (ج‌٢) ١٨٣ ج. ذكر عملى ص : ١٨٢ ن مژده و بشارت است با اميد به آن مى‌نگرند و جان خويش را مشتاق آن مى‌سازند. تو گويى كه آنچه به آن بشارت داده شده، در برابر ديدگان خود دارند و هرگاه به آيه‌اى مى‌رسند كه در آن تهديد و وعده عذاب است، گوشهاى دلشان را به آن مى‌گشايند چنانكه گويى صداى دم و بازدم آتش دوزخ را در بيخ گوشهاى خويش مى‌شنوند ... «٢»