اخلاق نظامى (ج2) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٨٣
اين مرحله از ذكر نسبت به مرحله دوّم از ارزش بالاترى برخوردار است.
مؤمنان و پيروان واقعى دين خدا به چنين مقامى نايل شده و با ياد خدا روح و جان خويش را مىآرايند امّا نايل شدن بهاين مرتبه از ذكر كارى بس دشوار است. امامباقر (ع) مىفرمايد:
يكى از سختترين كارهاى بندگان، ذكر خدا در هر حال است و آن چنين است كه هنگام عزم بر معصيت، ياد خدا ميان او و آن گناه مانع مىشود و اين (تفسير) كلا اخلاق نظامى (ج٢) ١٨٨ الف. اذان ص : ١٨٧ م خداست كه مىفرمايد: «انَّ الَّذينَ اتَّقَوْا اذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَاذا هُمْ مُبْصِرونَ» «١» (اعراف: ٢٠١)
٨. موانع ذكر آيات قرآنى و روايات اسلامى، موانعى چند كه انسان را از ياد خدا باز مىدارند برشمردهاند:
الف. شيطان «اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَانْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ» (مجادله: ١٩)
شيطان بر آنان سلطه يافت و ياد خدا را از ايشان گرفت.
و نيز:
«انَّما يُريدُ الشَّيْطانُ انْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ...» مائده: ٩١)
خواسته شيطان اين است كه با شراب و قمار، ميان شما دشمنى و كينه افكند و شما را از ياد خدا باز دارد.
ب. دوستان گمراه قرآن كريم اعتراف ساكنان جهنّم را بازگو كرده كه مىگويند:
«يا وَيْلَتى لَمْ اتَّخِذْ فُلاناً خَليلًا، لَقَدْ اضَلَّنى عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اذْ جائَنى ...» «٢» واى بر من! كاش فلانى را دوست نمىگرفتم. او پس از آنكه آمد، مرا از ذكر بازداشت.
خداوند، از همنشينى با كسانى كه جز دنيا مطلوبى ندارند، نيز انسان را نهى كرده است: