٧. پيامدهاى شوم تمرّد و بى‌نظمى‌ بى‌نظمى و تمرّد از سلسله مراتب، پيامدهاى زيانبار و ناهنجارى دارد. موارد زير از جمله آن پيامدهاى مهلك به‌شمار مى‌رود:
الف. تزلزل تشكيلات نظامى: چنان‌كه امير مؤمنان (ع) فرمود:
«آفَةُ الْجُنْدِ مُخالَفَةُ الْقادَةِ» «١» امام خمينى (ره) در ديدار با فرماندهى كلّ سپاه به اين موضوع تصريح كرده مى‌فرمايد:
«از مهمات اين است كه نظم در كار باشد؛ يعنى اگر چنانچه نظام نباشد در كار، و امور تحت يك نظامى انجام نگيرد، اين تزلزل ايجاد مى‌كند. اگر فرض كنيد كه سپاه پاسداران اطاعت نكند از رئيسشان، همه اينها اطاعت نكنند از آن فرماندهى كلّ ... و خودشان بخواهند هر كدام يك راهى بروند، اين اسباب اين مى‌شود كه يك قواى مسلّح متزلزل بشوند و با تزلزل قواى مسلّح، مملكت متزلزل است.» «٢» ب. شكست: از علل اساسى شكست در «احد»، «حكميّت صفّين» و «صلح با معاويه»، بى‌نظمى و تمرّد نيروهاى مسلمان بود؛ امير مؤمنان (ع) از پديده تمرّد و عصيانگرى نيروهاى تحت امر خويش به تلخى ياد كرده مى‌فرمايد:
«قاتَلَكُمُ اللَّهُ لَقَدْ مَلَأْتُمْ قَلْبى‌ قَيْحاً وَ شَحَنْتُمْ صَدْرى‌ غَيْظاً وَ جَرَّعْتُمُونى‌ نُغَبَ التَّهْمامِ انْفاساً وَ افْسَدْتُمْ عَلَىَّ رَأْيى‌ بِالْعِصْيانِ وَالْخِذْلانِ ...» «٣» خدا شما را بكشد كه دلم را اخلاق نظامى (ج‌٢) ١١١ ب. برون سازمانى ص : ١١٠ سخت چركين كرديد و سينه‌ام را از خشم آكنديد و همواره با هر نَفَسى اندوهم خورانديد و با نافرمانى و تمرّد، رأى و تدبيرم را تباه ساختيد.
درباره تمرّد و نافرمانى نيروها و فرماندهان سپاه امام حسن مجتبى (ع) نيز نوشته‌اند: «اين حركت دشمنى بار (تمرّد و فرار برخى از فرماندهان) فضاى مساعدى براى پديد آمدن روح تمرّد و نافرمانى ايجاد كرد، به‌طورى كه اثر آن بر گروههاى ديگرى از سپاه نيز سرايت كرد و جمعى از آنان به فكر فرار افتادند ... معاويه چندان كه مى‌توانست، در برانگيختن و سپس پختن و آنگاه‌