٥. شجاعت‌ شجاعت در لغت به‌معناى قوى دل، سريع النّقل و با جرأت بودن در هنگام جنگ است. كسى كه در شدّت جنگ پر دل و سبك دست باشد و به آسانى اقدام كند، در ميان مردم، شجاع خوانده مى‌شود. «١» در اصطلاح علم اخلاق نيز، شجاعت، ضدّ جُبن (ترسويى) است. جُبن در طرف تفريط شجاعت قرار دارد و آن عبارت است از اينكه در موارد شايسته اقدام و انتقام، انسان هيچ جنبش و حركتى نكند. در طرف افراط شجاعت نيز عنوان «تهوّر» قرار دارد كه عبارت از اقدام به كارى است كه نبايد كرد. و انداختن خود در مهلكه‌اى است كه در عقل و شرع منع شده است. «٢» در ارزش شجاعت همين بس كه خداوند متعال، رسول گرامى اسلام (ص) و يارانش را به آن ستوده، مى‌فرمايد:
«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذينَ مَعَهُ اشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ» (فتح: ٢٩)
محمّد (ص) فرستاده خداست و كسانى كه با او هستند در برابر كفّار سرسخت و شديد و در ميان خود مهربانند.
امير مؤمنان (ع) نيز مى‌فرمايد:
«الْمُؤْمِنُ نَفْسُهُ اصْلَبُ مِنَ الصَّلْدِ» «٣» مؤمن از سنگ خارا سخت‌تر است.
٦. ضرورت شجاعت در نيروهاى نظامى‌ ضرورت شجاعت براى نيروهاى نظامى بر هيچ خردمندى پوشيده نيست. پيشرفته‌ترين تجهيزات نظامى بدون فرماندهان و سربازان شجاع كارآيى لازم را ندارد و فرجام چنين سپاه و لشكرى شكست و نابودى است. گرچه وجود اين صفت نيك براى همه افراد پسنديده است، امّا براى يك نيروى نظامى از ضروريات محسوب مى‌شود و صحنه نمايش شجاعت و دلاور مردى نيز به‌طور معمول، ميدان نبرد است. امام صادق (ع) فرمود:
اخلاق نظامى (ج‌٢) ١٠١ ٢. اهميت نظم در زندگى فردى و اجتماعى ص : ١٠١