«الْايمانُ مَعْرِفَةٌ بِالْقَلْبِ وَ قَوْلٌ بِاللِّسانِ وَ عَمَلٌ بِالْارْكانِ» «١» ايمان عبارت است از: شناخت قلبى، گفتار زبانى و كردار با اعضا و جوارح.
امير مؤمنان (ع) نيز در سخنى «ايمان» را با «اخلاص» برابر دانسته كه تعبير ديگرى از ايمان واقعى است:
«الْايمانُ اخْلاصُ الْعَمَلِ» «٢» ايمان، خالص ساختن عمل است.
٣. اركان ايمان‌ بنيان ايمان بر چهار پايه و ستون استوار گشته كه در سخن حضرت‌على (ع) مشهود است:
«الْايمانُ عَلى‌ ارْبَعِ دَعائِمَ؛ عَلَى الصَّبْرِ وَالْيَقينِ وَالْعَدْلِ وَالْجِهادِ ...» «٣» ايمان بر چهار پايه استوار است: صبر و يقين و عدل و جهاد.
٤. ضرورت ايمان در نيروهاى مسلّح‌ چنان‌كه ياد شد، بين «ايمان» و «جهاد» پيوندى ناگسستنى برقرار است و به تعبيرى ايمان و جهاد مكمّل يكديگرند. اين حقيقت را با يك آيه و روايت بيشتر توضيح مى‌دهيم. در قرآن آمده است:
«الَّذينَ امَنُوا يُقاتِلوُنَ فى‌سَبيلِ‌اللَّهِ وَالَّذينَ كَفَرُوا يُقاتِلُونَ فى‌سَبيلِ الطَّاغُوتِ ...» (نساء: ٧٦)
مؤمنان در راه خدا، و كافران در راه طاغوت مى‌جنگند.
در جايى ديگر، رسول اكرم (ص) مى‌فرمايد:
«مَنْ لَمْ يَغْزُ وَ لَمْ يُحَدِّثْ نَفْسَهُ بِغَزْوٍ ماتَ عَلى‌ شُعْبَةٍ مِنَ النِّفاقِ» «٤» كسى‌كه جهاد نكند و نزد خود نيز سخن از جهاد نگويد، بر شعبه‌اى از نفاق مرده‌است.