بگويند و نام و ياد خداوند تعالى و پيامبر (ص) را با صدايى رسا به عمق جانها بفرستند و در پى آن در صفوفى متحد به نماز بايستند.
رسول گرام اسلام (ص)، چهره واقعى مؤذّن را اين‌گونه ترسيم مى‌كند:
«الْمُؤَذِّنُونَ اطْوَلُ النَّاسِ اعْناقاً يَوْمَ الْقِيامَةِ» «١» مؤذّنان در روز قيامت، يك سر و گردن از ديگران بلندترند.
و مقام مؤذّن به قدرى ارجمند است كه جبرئيل- فرشته مقرّب الهى- در شب معراج اذان مى‌گويد و فرشتگان به امامت پيامبر (ص) نماز جماعت بر پا مى‌كنند. «٢» مستحب است «مؤذّن» در جاى بلند اذان گويد؛ خوش صدا باشد؛ دست بر بناگوشش گذارد و همه صدايش را به اذان بلند كند. رسول خدا (ص) به بلال مى‌فرمود:
اخلاق نظامى (ج‌٢) ١٩٢ و. مساجد ص : ١٩٢ بالاى ديوار مسجد برو و صدايت را به اذان بلند كن! خداوند بادى را مأمور كرده كه صداى اذان را به آسمان ببرد. وقتى فرشتگان آن را بشنوند، گويند: اين صداى امّت محمّد (ص) است كه به توحيد بلند شده است. «٣» ب. نماز جمعه و جماعت‌ اجتماع پرشكوه مسلمانان در هر شهر و روستا به‌طور روزانه، هفتگى و ساليانه در قالب نماز جماعت، جمعه و عيد، از بهترين نشانه‌هاى مسلمانى است كه نمايانگر اعتقاد راسخ نمازگزاران به اسلام و عزت و عظمت آن است؛ چراكه حضور در چنين اجتماعاتى فرد را همچون قطره‌اى به دريايى بيكران وصل مى‌كند، نفاق را از دل مى‌زدايد، مسلمانان را يكدل و يكپارچه مى‌كند و شياطين پيدا و پنهان را مأيوس مى‌سازد.
امام صادق (ع) در سخنى به جنبه شعارى و نشانه بودن نمازهاى جماعت تصريح كرده مى‌فرمايد:
نماز جماعت و اجتماع بدين سبب نهاده شده كه نمازگزار از بى‌نماز بازشناخته شود ... و اگر