اخلاق نظامى (ج2) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٥٧
جالبتر آنكه به تصريح قرآن كريم اگر مردم خدا را نخوانند، خدا نيز به ايشان توجّهى نخواهد نمود:
«قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّى لَوْلا دُعاؤُكُمْ» (فرقان: ٧٧)
بگو: «پروردگارم براى شما ارزشى قائل نيست، اگر دعاى شما نباشد».
همچنين، قرآن كريم، كسانى را كه با دعا سر و كار ندارند و خدا را نمىخوانند، جزو غافلان «١» و متجاوزان «٢» شمرده و بهايشان وعده عذابِ خواركننده دوزخ را داده است. «٣» رسول خدا (ص) در وصاياى خود به امير مؤمنان على (ع) مىفرمايد:
«يا عَلِىُّ اوصيكَ بِالدُّعاءِ» «٤» امام صادق (ع) نيز مىفرمايد:
«عَلَيْكُمْ بِالدُّعاءِ» «٥» ٣. نقش دعا در تكامل انسان در ميان اسباب و وسايلى كه تقرّب انسان به درگاه الهى را موجب مى شوند، دعا مهمترين نقش را دارد. از اين رو پروردگار متعال مىفرمايد:
«وَ اذا سَأَلَكَ عِبادى عَنّى فَانّى قَريبٌ اجيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اذا دَعانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لى وَلْيُؤْمِنُوا بى لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ» (بقره: ١٨٦).
هنگامى كه بندگان من از تو درباره من سؤال كنند. [بگو:] من نزديكم! دعاى دعا كننده را به هنگامى كه مرا مىخواند، پاسخ مىگويم! پس بايد دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان بياورند تا راه يابند و به مقصد برسند.
عبادت دامنهاى گسترده دارد و در قالبها و صورتهاى گوناگونى تحقّق مىيابد، امّا رسول خدا (ص) دعا را خالصترين عبادت معرّفى كرده مىفرمايد: