ج. توكّل و رضا: اگر مؤمن به مقام رفيع توكّل و رضا دست يابد، يعنى در امور زندگى بر خدا توكّل كند و بر آنچه به دست آورده خشنود باشد، در واقع به قناعت دست يافته است. او در مكتب اسلام آموخته است كه:
«ما مِنْ دابَّةٍ فِى الْارْضِ الَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها» (هود: ٦)
هيچ جنبنده‌اى در زمين نيست، مگر اينكه روزى‌اش برعهده خداست.
و به گفته پيامبر اكرم (ص):
«مَنِ انْقَطَعَ الَى اللَّهِ كَفاهُ اللَّهُ مَؤُنَتَهُ وَ رَزَقَهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ» «١» كسى‌كه از روى آوردن به خلق خدا صرف نظر كرده به خدا روى آورد، خدا مخارجش را تأمين مى‌كند و از ممرّ بى‌حساب روزى‌اش را مى‌رساند.
چنين كسى ديگر دغدغه آينده خود و فرزندانش‌را ندارد و از ترس آنكه روزى فقير و تنگدست شود خود را به آب و آتش نمى‌زند و حرام و حلال را انباشته نمى‌كند. ازاين‌رو، امير مؤمنان (ع) رضا و خشنودى را اساس قناعت دانسته مى‌فرمايد:
«رَأْسُ الْقَناعَةِ الرِّضا» «٢» خشنودى از پروردگار، اصل قناعت است.
د. نگاه كردن به زندگى فقرا: رهبران اسلام به پيروان خويش سفارش مى‌كردند كه همواره در امور مادّى به قشر پايين جامعه نگاه كنند، نه به مرفّهان و ثروتمندان. ابوذر مى‌گويد:
دوستم [رسول خدا] به من سفارش كرد كه در امور دنيا به پايين‌تر از خويش بنگرم، نه به آن‌كه از من بالاتر است. «٣» امام باقر (ع) نيز مى‌فرمايد:
اخلاق نظامى (ج‌٢) ٩١ ٢. اهميت ايثار ص : ٩٠ «انْظُرْ الى‌ مَنْ هُوَ دُونَكَ وَ لا تَنْظُرْ الى‌ مَنْ هُوَ فَوْقَكَ فِى الْقُدْرَةِ، فَانَّ ذلِكَ اقْنَعُ لَكَ بِما قُسِّمَ لَكَ» «٤» در قدرت و تمكّن مالى همواره به پايين‌تر از خود نگاه كن، نه به بالاتر؛ زيرا چنين كارى تو را به روزى خود قانع‌تر مى‌سازد.