سياست خارجى ايران قبل وبعد از انقلاب - پور قلی، محسن - الصفحة ٨٤
آمريكائى به ايران سرازير شد، بطورى كه در فاصله سالهاى ٤٦- ١٣٤٣ شمسى، مجموع خريدهاى تسليحاتى ايران از آمريكا به سيصد ميليون دلار بالغ گرديد. «١» با روى كار آمدن نيكسون در سال ١٩٦٨ م، روابط ايران و آمريكا بطور بىسابقهاى رونق پيدا كرد و روند خريدهاى تسليحاتى شاه از آمريكا به شدّت افزايش پيدا كرد. «٢» ايران در اين دوره به عنوان متّحد ممتاز آمريكا و به عنوان ابرقدرت منطقه، به نيابت از آمريكا و در غياب بريتانيا نقش پاسدارى از منافع جهان غرب را بر عهده گرفت.
به هنگام روى كار آمدن جيمى كارتر در آبان ١٣٥٥ ش/ نوامبر ١٩٧٦ م رژيم پهلوى تحت فشار قرار گرفت تا ضمن تطبيق دادن شيوه حكومتى خود با ارزشهاى دموكراتيك مورد نظر آمريكا، تقاضاهاى خريد اسلحه را كاهش دهد. تحديد صدور اسلحه به ايران در دوره كارتر براى صاحبان صنايع نظامى آمريكا خوشايند نبود. زيرا منافع اقتصادى حاصله از صادرات اسلحه به ايران، به اندازهاى هنگفت بود كه براى آنان قابل چشمپوشى نبود و كمپانيهاى فروشنده سلاح آمريكايى با هم وارد رقابت سختى شده و براى به دست آوردن سفارشهاى تازه، به فعاليتهاى پنهانى و برقرارى تماس مستقيم با مقامات ايرانى و نيز پرداخت رشوه مبادرت مىورزيدند. «٣» در طول ٢٥ سال روابط ايران و آمريكا، يعنى بين سالهاى ١٣٣٢ تا ١٣٥٧، رژيم پهلوى يكى از بزرگترين وارد كنندگان كالاهاى آمريكا، مشترى عمده ساز و برگ نظامى و تأمين كننده بخش قابل توجهى از نيازهاى نفتىِ اين كشور بود. «٤» شاه براى بقاء حكومتش به آمريكا وابسته بود و در طول ٢٥ سال به عنوان بخش عمده فرمانروايى خود بر ايران به سلطه استعمارى و خفتآور آمريكاييان بر كشورش تن در داد.
ب- اتحاد جماهير شوروى (سابق):
روابط ايران و شوروى از سال ١٣٤٢ تا ١٣٥٧ دوره نسبتاً باثباتى را طى و بطور چشمگيرى بهبود پيدا كرد. تحوّلات بينالمللى و گذر