سياست خارجى ايران قبل وبعد از انقلاب - پور قلی، محسن - الصفحة ٦٠
سياسى اين دوره و راهنماى سياست داخلى و خارجى ايران از اهميت ويژهاى برخوردار مىباشد.
سياست خارجى ايران در بين سالهاى ١٣٢٠ تا ١٣٢٩ واقعه تهاجم ارتش آلمان نازى به شوروى (سابق) در سحرگاه اوّل تير ١٣٢٠ سرآغاز تحولات تازهاى بود كه سرنوشت اغلب كشورهاى جهان را براى مدتى نسبتاً طولانى رقم زد. كشور ايران نيز از آثار و تبعات مستقيم و غير مستقيم اين وقايع در امان نماند.
عوامل متعدّدى سبب گرديد تا شوروى (سابق) و بريتانيا براى دفع خطر تهديد كننده مشترك- آلمان نازى- دشمنيها و اختلافات سياسى و مسلكى خود را- هر چند بطور موقّت- كنار نهاده و راهى مناسب براى جلوگيرى از سقوط شوروى به دست ارتش هيتلر بيابند. در پى اين تصميم بريتانيا در جستجوى يافتن راهى براى ارسال كمكهاى تسليحاتى و دارويى به شوروى برآمد. «١» بخشى از مهمترين عواملى كه سبب شد متّفقين براى نجات شوروى تلاش كنند، به قرار زير مىباشد:
١- حملات برقآساى ارتش آلمان به خاك شوروى و خطر متلاشى شدن نيروى دفاعى اين كشور؛ ٢- به خطر افتادن خطوط ارتباطى ميان خليج فارس و سرحدات شوروى «٢» (جهت دسترسى به جنگافزارهاى مورد نياز و حمل آنها به جبهه شرق)؛ ٣- حفاظت از چاههاى نفتى خاور ميانه و دفاع از خطوط ارتباطى هند.
چنين بود كه يكبار ديگر اهميّت استراتژيكى ايران در كشمكش قدرتهاى جهانى افزايش يافت و در كانون توجّهات بازيگران درگير در جنگ جهانى دوّم قرار گرفت و در