تخصّصى وابسته به آن يكى از مسائل سياست خارجى كشور ماست كه در اين درس به مرور مهمترين مقولات آن مى‌پردازيم.
تاريخچه روابط ايران و سازمان ملل متّحد دولت ايران در ابتداى سال ١٣٢٢ ه. ش/ ١٩٤٣ م در نتيجه فشار متفقين كه خواهان اخراج مأموران آلمانى و اعلان جنگ با آن كشور بودند، به بهانه فعّاليتهاى خرابكارانه، مأموران و جاسوسان آلمانى را از ايران اخراج و به رايش آلمان اعلان جنگ داد. در مقابل، متّفقين موافقت كردند كه ايران به «اعلاميه ملل متّحد» ١٩٤٢ بپيوندد. بدين ترتيب ايران در سال ١٣٢٢ ه. ش/ ١٤ سپتامبر ١٩٤٣ اعلاميه مزبور را امضا كرد و به عضويت سازمانى درآمد كه بعدها عنوان سازمان ملل متّحد به خود گرفت. «١» همان‌گونه كه اشاره شد، نخستين مسأله‌اى كه پس از تكوين سازمان ملل متحد و تشكيل شوراى امنيت در اين نهاد بين‌المللى مطرح گرديد، شكايت ايران از شوروى سابق و درخواست تخليه خاك آذربايجان از وجود نيروهاى ارتش سُرخ بود كه از سوى اين كشور طىّ دو نوبت در شوراى امنيت مطرح شد. «٢» دولت ايران از جمله ٥١ دولت امضاء كننده منشور ملل متّحد در تاريخ ١٣٢٤ ش/ ٢٦ ژوئن ١٩٤٥ م در سانفرانسيسكو بود. بنابراين، به موجب عضويتش در سازمان ملل متّحد، در كميته‌هاى تخصّصى آن نيز حضور يافت. از بين اين زيرمجموعه‌ها مى‌توان به پذيرش صلاحيت اجبارى ديوان بين‌المللى دادگسترى اشاره كرد كه به موجب مادّه ٩٣ منشور، اين عضويت تحقّق پيدا مى‌كرد. مطرح شدن دعواى جنجالى ايران و شركت نفت انگليس در ديوان بين‌المللى دادگسترى در قضيه ملّى شدن صنعت نفت ايران، مسأله اشغال لانه جاسوسى آمريكا در تهران و مطرح شدن قضيه اعضاى «ديپلماتيك و كنسولى ايالات متحده در ايران»، شكايت جمهورى اسلامى ايران به ديوان بين‌المللى دادگسترى عليه ايالات متحده آمريكا به خاطر سرنگونى هواپيماى مسافربرى ايرباس‌