«وَ ما ارْسَلْناكَ الَّا كافَّةً لِلنَّاسِ بَشيراً وَ نَذيراً» «١» و ما تو را جز براى اين كه عموم بشريت را (به رحمت خدا) بشارت و (از خدا بترسانى)
نفرستاديم.
بدين لحاظ، نظام حقوقى اسلام، نظامى فراگير و جهانشمول تلقّى مى‌شود، ولى اين يك ديدگاه آرمانى است و تا تحقّق آن راهى دشوار و طولانى را بايد پيمود. امّا با در نظر گرفتن وضع موجود جهان، يعنى در شرايط كنونى كه وحدت و يكپارچگى هنوز بر جامعه بشرى حكمفرما نشده است، يك سلسله اصولى تدارك ديده شده كه تنظيم‌كننده و سامان بخش روابط كشور اسلامى با ساير واحدهاى سياسى عضو جامعه جهانى است؛ كه از اين اصول به حقوق بين‌الملل اسلام سياست خارجى ايران قبل وبعد از انقلاب ١٢٥ الف - مبانى اعتقادى:
ص : ١٢٤ ى تعبير مى‌گردد. «٢» در حقوق بين‌الملل اسلامى به يك سلسله قواعد و اصول فطرى و الهى نظير تابعيت، شناسايى ملل بيگانه، اصل همزيستى مسالمت‌آميز، اعتزال، «٣» اصل وفاى به عهد، منع مداخله قهرآميز براى تحميل عقيده، روابط دوستانه و مودّت‌آميز با بيگانگان، صلح و اتّحاد، حلّ و فصل مسالمت‌آميز اختلافها و دهها اصل و قاعده ديگر برمى‌خوريم كه همگى نشان‌دهنده اهتمام و عنايت شارع مقدّس به مسأله برقرارى روابط با ساير ملل دنيا مى‌باشد. «٤» مفاهيم بالا و نيز مقولاتى چون كشور، ميهن، ملت، دولت، قلمرو ارضى دولتها، خطوط سياست خارجى، روابط بين‌المللى، ديپلماسى و ... در حقوق بين‌الملل اسلامى كه براى سامان بخشيدن به روابط مسلمانان با ديگر ملّتها به عنوان اصولى متقن و استوار پيش‌بينى گرديده، جملگى گوياى اهميّت روابط بين‌الملل در سياست خارجى كشور اسلامى مى‌باشد. «٥»