خلاصه‌ فضاى سياست بين‌الملل در آستانه ظهور سلسله صفويه به گونه‌اى بود كه نطفه نظامهاى استعمارى اروپا، مرحله تكوين خود را سپرى مى‌كرد. مهمترين بازيگران عرصه بين‌الملل در اين زمان عبارت بودند از: عثمانى، اسپانيا، انگلستان، فرانسه، هلند، بلژيك، ايتاليا، روسيه، ژاپن و آلمان.
دولت عثمانى به خاطر پيشرويهاى پى در پى در اروپا، كشورهاى اروپايى را متوجه برقرارى رابطه با ايران كرد.
سياست خارجى ايران در طول سلسله صفويه فعّال بود. در بُعد منطقه‌اى منازعه و درگيرى بين ايران و عثمانى در جريان بود. دولتهاى اروپايى نيز به خاطر وجود دشمن مشترك- عثمانى- با ايران مناسبات سياسى، نظامى و اقتصادى برقرار كردند. اوج فعاليت سياست خارجى ايران در طول حكومت صفويان، در دوره زمامدارى شاه اسماعيل صفوى و شاه عباس كبير بود.
در دوره حاكميت دوازده ساله نادر شاه، مهمترين وسيله تعقيب و تحصيل هدفهاى سياست خارجى ايران، جنگ بود. ايران در نتيجه نبوغ نظامى و موفّقيّتهاى نادرشاه افشار توسعه يافت و در رديف دولتهاى قدرتمند جهان قرار گرفت. در اين دوره ديپلماسى نقش و كاربرد چندانى در سياست خارجى ايران نداشت.
در عهد كريم خان زند مناسبات سياسى ايران و اروپا به حدّاقل خود رسيد.