چنين بود كه در اواخر سال ١٣٣٩ با روى كار آمدن «كندى» در آمريكا و آغاز اصلاحات مورد نظر آمريكا در ايران، مسائل تازه‌اى در سياست خارجى پهلوى مطرح شد.
روابط ايران و شوروى در بين سالهاى ١٣٣٢ تا ١٣٤٢ دچار نوسان بود. دولت شوروى كه از پرداخت يازده تن طلاى ايران، به حكومت دكتر مصدق امتناع ورزيده بود، در سال ١٣٣٤ محموله مذكور را به دولت زاهدى تحويل داد. «١» عضويت ايران در پيمانى كه عليه شوروى طراحى شده بود (پيمان بغداد) سبب تيرگى روابط دو كشور شد و شوروى در واكنش به اين مسأله، سه يادداشت اعتراض‌آميز- ١٩ مهر ١٣٣٤ (ه. ش)- به ايران تسليم كرد. ايران نيز به پشت‌گرمى آمريكا ضمن ارسال پاسخهاى دندان‌شكن به شوروى، فعاليت خود را در پيمان بغداد ادامه داد. «٢» در سال ١٣٣٥ شمسى خروشچف در چارچوب سياست «همزيستى مسالمت آميز» در عادى‌سازى روابط شوروى با ايران پيش قدم شد. سفر محمّدرضا پهلوى در پى دعوت هيأت رئيسه شوروى به مسكو، سرآغاز همكاريهاى اقتصادى دو كشور در سال ١٣٣٥ شمسى بود؛ «٣» و در پى آن پروتكل اسناد مرزى در سال ١٣٣٦ شمسى بين دو كشور به امضا رسيد و روابط بازرگانى ايران و شوروى رونق پيدا كرد. «٤» در پى بحران ناشى از ملّى شدن كانال سوئز- ٤ مرداد ١٣٣٥- آمريكا با استفاده از انزواى شوروى، يكسرى موافقتنامه‌هاى نظامى دو جانبه با ايران و برخى ديگر از همسايگان شوروى امضا كرد كه منجر به اعتراض دولت شوروى در آبان ١٣٣٧ به ايران شد و روابط دو كشور به سردى گراييد؛ اين مسأله تا سال ١٣٤١ شمسى ادامه يافت. «٥»