سياست خارجى ايران قبل وبعد از انقلاب - پور قلی، محسن - الصفحة ٧٥
بغداد و قرار گرفتن در كنار برخى از كشورهاى منطقه نظير عراق، تركيه و پاكستان به دليل اتّخاذ سياست وابستگى به بلوك غرب، برقرارى رابطه با اسرائيل غاصب، قطع رابطه با مصر- سال ١٣٣٩ ه. ش- داشتن روابطى در سطح بسيار پايين با عربستان، سوريه و افغانستان، در نوعى انزواى منطقهاى به سر مىبرد. «١» پيمان منطقهاى بغداد «٢» (٢٤ فوريه ١٩٥٥)
دوران پس از جنگ جهانى دوّم، عصر ديگرى از خيزشهاى ملّىگرايانه و بيدارى ملّتهاى تحت استعمار آسيا و آفريقا بود. «٣» نهضت ملّى شدن نفت در ايران، جنبش ملّى جمال عبدالناصر در مصر و ملّى شدن كانال سوئز به وسيله او بخش مهمىّ از اين خيزشها بود كه ناقوس خطر را براى كشورهاى اروپايى و آمريكا به صدا درآورد. توسعه كمونيزم هم خطرى بود كه در كمين كشورهاى جهان سوّم نشسته بود و آمريكا و انگليس را به وحشت انداخته بود.
شكلگيرى پيمان بغداد تمهيدى بود كه آمريكا و انگليس براى مهار گسترش كمونيزم انديشيدند. اين پيمان با شركت تركيه، پاكستان و عراق زير نظر و هدايت انگلستان و آمريكا در تعقيب چنين هدفى تكوين يافت. «٤» دولت كودتا در ايران نيز پس از فراغت از تجديد رابطه با بريتانيا و عقد قرارداد با كنسرسيوم نفتى، در تبعيّت از سياست جنگ سرد دولت آمريكا، براى تكميل خط جبهه ضد شوروى در خاور ميانه، در سال ١٣٣٤ ه. ش به پيمان منطقهاى بغداد پيوست. «٥» كشورهاى عربى- به جز عراق- از هنگام تشكيل اين پيمان واكنشهاى مخالفتآميزى در برابر آن نشان دادند. پيوستن ايران به پيمان بغداد يك نمود عينى از دگرگونى سياست