خلاصه‌ سياست خارجى ايران در فاصله سالهاى ١٣٢٠ تا ١٣٣٢ شمسى حوادث و رويدادهاى متعدّدى را تجربه كرد كه بطور عمده، شامل: اشغال كشور به وسيله نيروهاى متّفقين، خوددارى روسها از تخليه ايران، ايجاد بحران در آذربايجان و كردستان به دست روسها و استفاده از آن به عنوان اهرم فشارى عليه ايران براى به چنگ آوردن امتياز نفت شمال، ملى شدن نفت ايران و بحرانى شدن روابط ايران و انگلستان بر سر خلع يد از شركت نفت ايران و انگليس و كودتاى ٢٨ مرداد ١٣٣٢ با مشاركت آمريكا و انگليس مى‌باشد.
با فعاليّت مجدد انگليس و شوروى در صحنه سياسى ايران، امواج ضد استعمارى در ايران پايه‌هاى سلطه اين دو بازيگر را متزلزل كرد و در نهايت به ردّ توافقنامه قوام- سادچيكف و لايحه الحاقى گس- گلشائيان در مجلس و الغاى امتيازات استعمارى، نظير شيلات درياى خزر و شركت نفت ايران و انگليس منجر شد.
سياست خارجى ايران در دوران اشغال، به دست متفقين رقم مى‌خورد، امّا در مقاطع بعدى پيروزيها و موفّقيتهاى قابل توجهى نظير تخليه ايران، از نيروى اشغالگر روس، مخالفت با واگذارى امتياز نفت شمال به روسها، ردّ لايحه الحاقى گس- گلشائيان، پيروزى در دادگاه لاهه و ملّى شدن نفت، كسب كرد؛ با وقوع كودتاى ٢٨ مرداد ١٣٣٢ و سرنگونى حكومت مصدق، دوران جديدى در تاريخ سياست خارجى ايران آغاز گرديد.