سياست خارجى ايران قبل وبعد از انقلاب - پور قلی، محسن - الصفحة ٥٥
حسن نيّتى به تهران فرستاد و تقاضاى برقرارى روابط سياسى كرد و با موافقت ايران، روابط دو كشور عادى شد. فيصل در سال ١٣١١ شمسى به تهران مسافرت كرد. امّا اختلاف دو كشور بر سر اروندرود گاه و بيگاه روابط دو كشور را تيره مىكرد. عراق در سال ١٣١٣ شمسى براى جلوگيرى حق حاكميت ايران در اروندرود با حمايت انگلستان به جامعه ملل شكايت كرد و طرفين به مذاكره مستقيم تشويق شدند. با دخالتها و اعمالنظر انگلستان در سال ١٣١٦ شمسى قراردادى بين ايران و عراق به امضا رسيد كه به موجب آن حق كشتيرانى در سراسر اروند رود به جز آبهاى مقابل خرمشهر و آبادان به دولت عراق واگذار شد، ولى به دليل مغايرت اين قرارداد با مقررات بينالمللى، ايران در سال ١٣٤٨، آن را ملغى اعلام كرد.
افغانستان:
در دوره رضا شاه روابط ايران و افغانستان روند دوستانهاى داشت. ايران استقلال افغانستان را از تحتالحمايگى بريتانيا در سال ١٣٠٠ شمسى (١٩٢١ م) به رسميت شناخت و در كابل، سفارت داير كرد. در همان سال عهدنامه مودّت و بيطرفى ايران و افغانستان در كابل منعقد شد. «١» امانالله خان (امير افغانستان) در سال ١٣٠٨ شمسى از ايران ديدن كرد. «٢» در سال ١٣٠٨ شمسى، با تغيير حكومت در افغانستان، ايران، حكومت محمد نادرشاه را به رسميت شناخت و در سال ١٣٠٩ شمسى سفارت ايران در كابل به درجه سفارت كبرى ارتقا يافت. اختلافات مرزى بين ايران و افغانستان در نواحى خراسان و سيستان به موجب حكميت دولت تركيه در سال ١٣١٣ شمسى (١٩٣٤ م) حل و فصل گرديد و روابط دو كشور بيش از پيش بهبود يافت. «٣» * پيمان منطقهاى سعدآباد:
در سالهاى بين دو جنگ جهانى، بريتانيا سراسر خاورميانه را تحت سلطه داشت. فكر انعقاد يك پيمان دفاعى بين كشورهاى خاور ميانه، پس از خاتمه جنگ اوّل جهانى در ميان زمامداران انگلستان به وجود آمد و آن را به