صورت پذيرفت و در پى آن امور پست و گمرك از دست مستشاران بلژيكى خارج و به خود ايرانيان سپرده شد و نيز همزمان با كسب استقلال گمركى ايران در ١٣٠٧ شمسى (١٩٢٨ م) حق انحصارى نشر اسكناس به بانك ملّى ايران واگذار شد. «١» مسأله ديگرى كه در دستور كار ديپلماسى ايران در اين دوران قرار گرفت، رفع سلطه بريتانيا از كرانه‌هاى ايرانى خليج فارس، قلمرو دريايى و جزاير ايرانى بحرين، تنب بزرگ و كوچك و ابوموسى‌ بود كه در ايّام ضعف و فتور ايران شكل گرفته بود. ايران در اواخر سال ١٢٩٩ شمسى (١٩٢٠ م) دست به يك سلسله اقدامات ديپلماتيك براى بازگرداندن حاكميت خود بر اين جزاير زد امّا اقدامات سلطه‌جويانه بريتانيا از جهتى، و فقدان يك نيروى دريايى نيرومند به عنوان پشتوانه ديپلماسى ايران از جهتى ديگر، سبب گرديد تا اين مقوله همانند يك زخم كهنه بر پيكر ايران باقى بماند. «٢» در سياست خارجى ايران نسبت به شوروى سابق در دوران رضا خان تنها مسأله مهمّى كه بروز كرد، اختلاف نظر ايران و شوروى بر سر امتياز شيلات بود. اين عامل سبب شد تا روابط دو كشور به سردى بگرايد و در نهايت مرزهاى دو كشور بر روى اتباع همديگر بسته شد و روابط بازرگانى متوقف گرديد. اما شورويها از ترس گسترش نفوذ بريتانيا در ايران- به دلايل علايق و منافع بازرگانى- به سرعت در عادى سازى روابط با ايران پيشقدم شدند و مشكل برطرف شد. «٣» جهت‌گيرى سياست خارجى منطقه‌اى ايران‌ محور عمده سياست خارجى ايران در بُعد منطقه‌اى، پيروى از اصل همزيستى مسالمت‌آميز، حسن همجوارى و پرهيز از درگيرى و مناقشه با همسايگان بود. اتّخاذ چنين خط مشيى در سياست خارجى ايران، پس از سالها كشمكش و مناقشه، داراى اهميّت است. ايران در تعقيب اين سياست، يك رشته معاهدات دو جانبه، چند جانبه و