سياست خارجى ايران قبل وبعد از انقلاب - پور قلی، محسن - الصفحة ١٨٠
موضعگيرى و عملكرد سازمان ملل در قبال جنگ تحميلى اگر جنگ را وحشتناكترين پديده در روابط بين كشورها و ملّتها بدانيم، بىشك صلح از والاترين آرمانهاى بشرى و حفظ امنيت بشر ارزشمندترين مسؤوليتها و اصلىترين كارويژههاى سازمان ملل متّحد خواهد بود. براى پى بردن به مواضع سازمان ملل در خصوص جنگ تحميلى لازم است كه مواضع اتّخاذ شده توسط شوراى امنيت، مجمع عمومى و اقدامات دبير كل را هر چند به طور مختصر مرور كنيم:
الف- شوراى امنيت و جنگ تحميلى:
شوراى امنيت سازمان ملل از ابتداى تجاوز همهجانبه رژيم بعثى عراق تا صدور قطعنامه ٥٩٨، نُه قطعنامه و ده بيانيه صادر كرد. «١» مجموع اين بيانيّهها و قطعنامهها و عملكرد اين شورا بيانگر اين نكته است كه در حالى كه رژيم عراق در ٣١ شهريور ١٣٥٩ جنگى تمام عيار در زمين، دريا و هوا عليه ايران اسلامى آغاز كرد و مناطق وسيعى از غرب و جنوب كشور را به اشغال خود درآورد، شوراى امنيت با صدور بيانيهها و قطعنامهها كه پس از مذاكرات غير رسمى منتشر كرد، اين يورش وحشيانه را تجاوز ندانست و با آن به عنوان يك اقدام تجاوزكارانه برخورد نكرد. در نتيجه، اين شورا اقداماتى كه در فصل هفتم منشور و اصول حقوق بينالملل براى برخورد با متجاوز پيشبينى شده به مرحله اجرا نگذاشت. «٢» اعضاى دائم شوراى امنيت نيز در طول هشت سال تجاوز ددمنشانه رژيم عفلقى عراق با عملكرد خود نشان داد كه تمايلى جدّى به انجام وظايف خود كه در منشور مقرّر شده ندارند. «٣» ب- مجمع عمومى و جنگ تحميلى:
گرچه مسؤوليت اوّليه حفظ صلح و امنيت بينالمللى به عهده شوراى امنيت است، امّا ماده ده منشور وظيفهاى مشابه در مورد مجمع عمومى سازمان ملل مقرر داشته است. اين مجمع در تاريخ ٣٠ مهر ١٣٦١/ ٢٢ اكتبر ١٩٨٢ با تصويب قطعنامهاى، همانند شوراى امنيت از تعيين تجاوز، متجاوز و