سياست خارجى ايران قبل وبعد از انقلاب - پور قلی، محسن - الصفحة ١٤٤
تصميمگيرى در هر نظام سياسى يكى از نشانههاى پختگى و اقتدار آن حكومت در حوزه سياست خارجى است. «١» ساختارهاى تصميمگيرى در سياست خارجى كشورها اغلب كشورها داراى دو نوع ساخت تصميمگيرى در سياست خارجى هستند:
ساختار رسمى و ساختار غير رسمى. نوع ساختار در كشورها بستگى زيادى به نوع نظام حاكم بر كشورها دارد.
بطور كلى در كشورهايى كه داراى نظام پيچيده سياسى، اقتصادى و اجتماعى هستند و گروهبنديهاى اجتماعى، احزاب سياسى و افكار عمومى در مسائل مربوط به اداره كشور و تصميم گيريها مؤثر مىباشند، هر دو نوع ساختار رسمى و غير رسمى تصميمگيرى قابل مشاهده است. هر يك از اين ساختارها به صورت زير قابل تعريف مىباشند.
ساختار رسمى تصميمگيرى در سياست خارجى عبارت از سازمانها، نهادها و مقامات تصميمگيرندهاى است كه حدود اختيارات و حوزه صلاحيتهاى هر يك از آنها بطور صريح در قانون اساسى كشور تعيين شده است.
ساختار غيررسمى، عبارت از تشكّلها و گروهبنديهايى است كه در فرايند توزيع قدرت در قانون اساسى كشور، سهمى از قدرت به آنها تعلّق نگرفته، ليكن به طُرُق مختلف در جريان تصميمگيرى در سياست خارجى دخالت كرده و در تصميماتى كه اتّخاذ مىشود، تأثير مىگذارند.
ساختار غير رسمى كشورها را افراد، گروهبنديهاى اجتماعى، احزاب سياسى، افكار عمومى و مطبوعات و غيره تشكيل مىدهند. اين ساختارها بيشتر در كشورهايى فعّال هستند كه نظام سياسى حاكم، فرصت اظهار نظر، مداخله و مشاركت در تصميمگيريها را به افكار عمومى، احزاب و گروهها مىدهد. در نظامهاى خودكامه شايد از ساختار