جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٢
اين آيه با آيه ٦٢ سوره نور نسخ شده است، اما جمهور مفسران معتقدند كه اين آيه نسخ نشده؛ زيرا سوره نور پيش از سوره توبه نازل شده است. ١ ١. المنار ١٠/ ٤٧٠.
١. ايمان نداشتن به خدا و آخرت، عامل اجازه گرفتن منافقان از پيامبر (ص) براى نرفتن به جنگ تبوك: در اين آيه عبارت «فى التخلف عن الجهاد» در تقدير است، يعنى «انما يستأذنك فى التخلف عن الجهاد ...» ١. از اين رو، معناى آيه اين است كه منافق به دليل نداشتن ايمان به خدا و آخرت از صفت تقوا بىبهره است و در نتيجه دلش همواره در ترديد و دودلى است. به همين دليل مىخواهد طفره رود و خود را كنار بكشد و براى تخلف از جهاد و ماندن اجازه بگيرد. ٢ به سخن ديگر، طبيعت كفر منافقان به خدا و روز جزا مقتضى آن است كه جهاد با مال و جان را ناخوش دارند و از آن فرار كنند. ٣ انّما يستأذنك الذين لايؤمنون باللّه و اليوم الآخر و ارتابت قلوبهم ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٥٣. ٢. الميزان ٩/ ٢٨٩.
٣. المنار ١٠/ ٤٦٩.
٢. چاپلوسى و يافتن عذر، انگيزه منافقان در اجازه گرفتن براى رفتن به جنگ تبوك: بنا بر يك احتمال، عبارت «فى الخروج» در تقدير است، يعنى «انما يستأذنك فى الخروج» با اين احتمال، معناى آيه اين است كه منافقان از روى چاپلوسى از تو براى رفتن به جهاد اجازه مىگيرند ١ تا شايد مانعى ميان آنان وانجام تكليف جهاد كه بهداشتن آن تظاهر مىكنند، فاصله بيندازد. ٢ انّما يستأذنك الذين لايؤمنون باللّه و اليوم الآخر و ارتابت قلوبهم ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٥٣. ٢. فى ظلال ٤/ ٢٣٣.
٣. بى ايمانى، ترديد و سرگردانى، از ويژگىهاى متخلفان از جهاد و دفاع: از اين آيه استفاده مىشود كه ايمان نداشتن به خدا و آخرت، ترديد و دودلى و نتيجه آن يعنى حيرانى و سرگردانى، از صفات و ويژگىهاى كسانى است كه خواهان اجازه براى ترك جهاد يا دفاع هستند.
انّما يستأذنك الذين لايؤمنون باللّه ... فهم فى ريبهم يتردّدون ٤. جهاد، عرصه شناخته شدن مؤمنان راستين از منافقان: [از اين آيه و