جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٩١
سوره فتح پس از سوره انفال نازل شده است، اما اين قول صحيح نيست؛ زيرا بين اين دو آيه منافاتى نيست؛ آيه سوره انفال از گرفتن اسير پيش از اثخان نهى مىكند و آيه مورد بحث به گرفتن اسير پس از اثخان امر مىنمايد. ١ فضرب الرقاب حتّى اذا اثخنتموهم فشدّوا الوثاق ١. الميزان ١٨/ ٢٢٥.
٣. لزوم رعايت اصول ايمنى پس از غلبه بر دشمن گرفتن اسير در ميدان نبرد: تعبير «فشدّوا الوثاق» اشاره به محكمكارى در بستن اسيران است كه مبادا اسير از فرصت استفاده كند و خود را آزاد ساخته و ضربه كارى وارد كند. ١ با الغاى خصوصيت از مورد اسيران، از تعبير «فشدّوا الوثاق» استفاده مىشود كه پس از زمينگير شدن دشمن نيز بايد امور جنگ را جدى گرفت و بازهم با تدبير پيش رفت. ٢ فشدّوا الوثاق ١. نمونه ٢١/ ٤٠٠. ٢. راهنما ١٧/ ٤١٣.
٤. آزادى بلاعوض يا رها ساختن اسيران در قبال فديه، حكم خداوند درباره آنان: عبارت «فامّا منّاً بعدُ و امّا فداءً» بدين معناست كه پس از اسير كردن كافران، يا بر آنان منّت مىگذاريد و بدون عوض آزادشان مىكنيد يا در قبال گرفتن فديه (مال يا اسيران شما در نزد آنان) رهايشان مىسازيد. ١ فشدّوا ال جهاد در آيينه قرآن(ج٢) ٢٩٨ سوره محمد وثاق فإمّا منّاً بعد وإمّا فداءً ١. مجمع البيان ٩- ١٠/ ١٤٧؛ الميزان ١٨/ ٢٢٥.
٥. اهتمام اسلام به آزادى نيروهاى به اسارت آمده از دشمن: پس از «فشدّوا الوثاق»- كه دستور اسير گرفتن دشمن را مىرساند- خداوند، نخست بهآزادى بلاعوض و سپس به آزادى آنان در قبال فديه اشاره كرده است. از اين ترتيب مىتوان به نكته ياد شده دست يافت. ١ فشدّوا الوثاق فإمّا منّاً بعد وإمّا فداءً ١. راهنما ١٧/ ٤١٣.
٦. لزوم جهاد و پيكار با كافران تا هنگام بر زمين گذاشتن سلاح از سوى آنان: «اوزار الحرب» به معناى سنگينى جنگ، و آن سلاحهايىاند كه جنگجويان آنها را بر دوش مىكشند. مراد از «تضع الحرب اوزارها» اين است كه جنگجويان و