جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤٦
صلح مسلمانان تن ندادند] و بدون حق بر گروه ديگر ستم و تجاوز كردند، با گروه متجاوز بجنگيد تا به فرمان خدا برگردد ١ [و به صلح تن دهد].
فان بغت احداهما على الاخرى فقاتلوا التى تبغى حتّى تفىءَ الى امر اللّه ١. الميزان ١٨/ ٣١٤- ٣١٥.
٣. لزوم برقرارى صلح عادلانه ميان دو گروه مسلمان در صورت بازگشت گروه متجاوز به حكم خدا: عبارت «فان فاءت فاصلحوا بينهما بالعدل» به اين معناست كه اگر گروه متجاوز [دست از تجاوز برداشت و] به امر خدا بازگشت، ميان دو گروه صلح برقرار كنيد، اما نه با صرف گذاشتن سلاح بر زمين و دست كشيدن از جنگ، بلكه صلحى عادلانه؛ و اين صلح با اجراى احكام الهى درباره تجاوزهاى گروه متجاوز در خون يا آبرو يا مال يا ديگر حقوق ضايع شده، به دست مىآيد. ١ فان فاءت فاصلحوا بينهما بالعدل ١. الميزان ١٨/ ٣١٥.
٤. تأكيد بر رعايت عدالت به هنگام برقرارى صلحميان دو گروه از مسلمانان: «اقساط» دادن قسط و سهم هر مستحق، و به عبارتى همان عدل است. عطف «اقسطوا» بر «اصلحوا بينهما بالعدل» عطف مطلق بر مقيد و براى تأكيد است. جمله «انّ اللّه يحبّ المقسطين» هم علت دستور رعايت عدل را بيان مىكند و هم آن را تأكيد مىكند. گويا فرموده: ميان آنها به عدل صلح برقرار كنيد و پيوسته و در همهكارها عدالت را رعايت كنيد؛ زيرا خداوند عدالتپيشگان را بهخاطر عدالت ورزيشان دوست دارد. ١ واقسطوا انّ الل جهاد در آيينه قرآن(ج٢) ٣٥٤ سوره حديد ّه يحبّ المقسطين ١. الميزان ١٨/ ٣١٥.
٥. اهميت رعايت عدل و انصاف به هنگام ميانجىگرى براى برقرارى صلح: تأكيد «عدل» با «اقسطوا» و جمله «ان اللّه يحبّ المقسطين» اهميت رعايت عدل و انصاف را در روند برقرارى صلح مىنماياند. ١ واقسطوا انّ اللّه يحبّ المقسطين ١. راهنما ١٧/ ٦١٩.
اختلاف:
اهميت اجتناب از ١ اوس: