قل لن ينفعكم الفرار ان فررتم من الموت او القتل‌ ١. مجمع البيان ٧- ٨/ ٥٤٥. ٢. الميزان ١٦/ ٢٨٧.
٢. بهره بردن اندك فراريان از جبهه از دنيا در صورت سود داشتن فرار در تأخير اجل: عبارت «واذاً لا تمتّعون الّا قليلًا» بدين معناست كه بر فرض فرار از جنگ به حال شما سودمند باشد و با تأخير اجل از دنيا بهره ببريد، امّا اين بهره‌گيرى اندك خواهد بود يا در زمانى اندك است؛ زيرا سرانجام به پايان خواهد رسيد. ١ واذاً لا تمتّعون الّا قليلًا ١. الميزان ١٦/ ٢٨٧.
٣. نجات از مرگ يا كشته شدن، انگيزه فرار منافقان و بيماردلان از صحنه نبرد احزاب: [از اين آيه استفاده مى‌شود كه‌] منافقان حاضر در غزوه احزاب، براى نجات از مرگ و يا كشته شدن، تصميم به فرار از جهاد گرفتند. ١ قل لن ينفعكم الفرار ان فررتم من الموت او القتل‌ ١. راهنما ١٤/ ٤٥٧.
٤. وابستگى به دنيا، از جمله عوامل فرار از جهاد: كاربرد «تمتّعون» به جاى اينكه بگويد: چندان زنده نخواهيد ماند، مى‌تواند به اين نكته اشاره داشته باشد كه منافقان در پى دست يازيدن به متاع دنيوى، از مرگ فرار مى‌كرده‌اند. ١ ان فررتم من الموت ... واذاً لا تمتّعون الّا قليلًا ١. راهنما ١٤/ ٤٥٧.
بيماردلان:
فرار ١ ترس:
از مرگ ٣ جنگ احزاب:
منافقان مدينه در ٣ جهاد:
آسيب‌شناسى ٤ فرار از جنگ:
بى‌تأثيرى ١؛ انگيزه ٣؛ عوامل ٤ منافقان:
فرار از جهاد ١؛ دنياطلبى ٢، ٤؛ عوامل فرار ٢، ٣، ٤؛ فرار از مرگ ٣