جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤٥
(حجرات/ ٩)
وَ إِن طَائفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُواْ فَأَصْلِحُواْ بَيْنهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَئهُمَا عَلىَ الْأُخْرَى فَقاتِلُواْ الَّتىِ تَبْغِى حَتى تَفِىءَ إِلىَ أَمْرِ اللَّهِ فَإِن فَاءَتْ فَأَصْلِحُواْ بَيْنهُمَا بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُواْ إِنَّ اللَّهَ يحِبُّ الْمُقْسِطِينَ (٩)
اگر دو طايفه از مؤمنان با هم بجنگند، ميان آن دو را اصلاح دهيد، و اگر [باز] يكى از آن دو بر ديگرى تعدّى كرد، با آن [طايفهاى] كه تعدّى مىكند بجنگيد تا به فرمان خدا بازگردد. پس اگر بازگشت، ميان آنها را دادگرانه سازش دهيد و عدالت ورزيد كه خدا دادگران را دوست مىدارد.
نقل شده كه اين آيه در درباره اوس و خزرج نازل شده است كه ميان آنان زد و خوردى با ليف خرما و نعلين رخ داد. ١ ١. مجمع البيان ٩- ١٠/ ١٩٩.
١. لزوم باز گرداندن صلح به ميان دو گروه از مؤمنان در صورت وقوع جنگ ميان آنان: خداى متعال در اين آيه مؤمنان را مكلّف مىكند كه در صورت وقوع جنگ ميان دو گروه از مؤمنان، مجدّداً ميان آنان صلح برقرار كنند. طبعاً مؤمنان مخاطب آيه، مؤمنانى غير از دو گروه متخاصم هستند. ١ به سخن ديگر، در صورت وقوع جنگ ميان دو گروه از مسلمانان، خداوند ساير مسلمانان را مكلف مىكند كه ميان آنها صلح برقرار كنند.
و ان طائفتان من المؤمنين اقتتلوا فاصلحوا بينهما ١. فى ظلال ٧/ ٥٣٠.
٢. لزوم جنگ با گروه ستمگر و متجاوز براى تن دادن به صلح: «بغى» (مصدر تبغى) به معناى ستم و تجاوز بدون حق، و «فيىء» (مصدر تفىء) به معناى بازگشت است. مراد از «امر اللّه» فرمان و دستور خدا (صلح) است. از اين رو، معناى «فان بغت ... حتّى تفىء الى امر الله» اين است كه اگر يكى از دو گروه [به پيشنهاد