جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥١
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، پدرانتان و برادرانتان را، اگر كفر را بر ايمان ترجيح دهند، به دوستى مگيريد و هركس از ميا جهاد در آيينه قرآن(ج٢) ٥٨ سوره توبه ن شما آنان را به دوستى بگيرد، آنان همان ستمكاراناند.
از امام باقر و امام صادق (ع) روايت شده است كه اين آيه درباره حاطب بن ابى بلتعه نازل شد؛ زمانى كه پيامبر (ص) آهنگ فتح مكه كرد و او با نوشتن نامهاى قريش را از اين قصد آگاه كرد. ١ برخى مفسران اين شأن نزول را در مورد اين آيه صحيح نمىدانند و معتقدند كه آيه نخست سوره ممتحنه درباره حاطب و ماجراى يادشده نازل شده است. ٢ ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٢٥. ٢. المنار ١٠/ ٢٢٤.
١. حرمت ايجاد پيوند دوستى با خويشاوندان كافر در امور دينى: خداوند متعال در اين آيه مؤمنان را از دوستى با كافران نهى مىكند؛ هرچند از خويشاوندان نسبى آنان باشند. اين نهى اولًا مربوط به امور دينى است؛ زيرا به دليل آيه ١٥ سوره لقمان يعنى «و صاحبهما فى الدنيا معروفاً» در امور دنيا مىتوان با آنان معاشرت و مجالست داشت. ثانياً مشروط به اين است كه آنان كفر را بر ايمان ترجيح دهند. ١ جمله «و من يتولهم منكم فأولئك هم الظالمون» نشان مىدهد كه نهى «لاتتخذوا» نهى تحريمى است. ٢ دليل اختصاص نهى به پدران و برادران- با آنكه همسر و فرزندان نيز از جمله خويشاوندان هستند- اين است كه دوستى، شخص محبوب را وادار مىكند در امور دوستش مداخله و در بعضى از شئون حيات وى تصرف كند. به همين دليل خداوند مؤمنان را از دوستى با كافران نهى مىكند. معلوم است كه از زن و فرزند چنين پيامد نامطلوبى انتظار نمىرود. ٣ يا ايها الذين آمنوا لاتتّخذوا آباءكم و اخوانكم اولياء ...
١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٢٥. ٢. الكبير ١٦/ ١٨.
٣. الميزان ٩/ ٢٠٧.
٢. حرمت ايجاد پيوند دوستى با كافران بيگانه (غير خويشاوند): خداوند متعال در اين آيه تبيين فرمود كه امر دين بر خويشاوندى مقدم است و اگر گسستن پيوند دوستى با پدر و مادر كافر واجب است،