جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٩٨
آنان را از ديارشان بيرون نكردند. واژه «برّ» بهمعناى احسان، و «اقساط» به معناى رفتار كردن به عدل است. همچنين عبارت «أن تبرّوهم و تقسطوا اليهم» بدل عبارت «الذين يقاتلوكم ...» است. در اين صورت، معناى آيه اين است كه خداوند با اين فرمان كه فرمود: «دشمنان من و خودتان را دوست نگيريد»، شما مؤمنان را از رفتار نيك و عادلانه با كافرانى كه با شما در امر دين نجنگيدند و شما را از ديارتان بيرون نكردند، باز نمىدارد. ١ لا ينهاكم اللّه عن الذين لم يقاتلوكم فى الدين ... أن تبرّوهم و تقسطوا اليهم ١. الميزان ١٩/ ٢٣٣- ٢٣٤.
٢. پرهيز از جنگ با مسلمانان و اخراج آنان از ديارشان، ملاك جواز رفتار نيك و عادلانه با كافران: از عبارت «لم يقاتلوكم فىالدين و لميخرجوكم من دياركم» استفاده مىشود كه ملاك جواز رفتار نيك و عادلانه با كافران، اين است كه آنان از جنگ با مسلمانان و اخراج آنان از ديارشان دورى كنند.
لا ينهاكم اللّه عن الذين لم يقاتلوكم فى الدين ... أن تبرّوهم و تقسطوا اليهم ٣. محبت خداوند بهعدالتپيشگان، دليل جواز رفتار نيك و عادلانه با كافران غير متخاصم: عبارت «انّ اللّه يحبّ المقسطين» بيان علت است براى عبارت «لا ينهاكم اللّه ...». ١ در اين صورت، معناى آيه اين است كه خداوند از آن رو شما را از رفتار نيك و عادلانه با كافرانى كه با شما نجنگيدند و شما را از ديارتان بيرون نكردند، نهى نمىكند كه عدالتپيشگان را دوست دارد.
لا ينهاكم اللّه ... ان اللّه يحبّ المقسطين ١. الميزان ١٩/ ٢٣٤.
٤. كافران غير حربى، برخوردار از حقوق اجتماعى در جامعه اسلامى: ١ توقع داشتن رفتار نيك و عادلانه از حقوق اجتماعى است و اين آيه مؤمنان را از رفتار نيك و عادلانه با كافران غير حربى و غير متخاصم باز نمىدارد. از اين رو معلوم مىشود كه كافران غير حربى در جامعه اسلامى از اين حقوق برخوردارند.
لا ينهاكم اللّه عن الذين لم يقاتلوكم ...
١. راهنما ١٨/ ٦٥٤.