جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣٤
ايرانيان:
پيروزى ١ بيزانس:
شكست دولت ١ روميان:
تاريخ جنگ ١؛ جنگ با ايرانيان ١؛ شكست ١ فىِ أَدْنىَ الْأَرْضِ وَ هُم مِن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ (٣)
(روم/ ٣)
[و اين شكست] در سرزمين نزديكى رخ داد، امّا آنان پس از [اين] مغلوبيت بزودى غلبه خواهند كرد.
١. نزديكترين سرزمين به منطقه حجاز، محل وقوع شكست روميان در نبرد با ايرانيان: ظاهراً مراد از «الارض»، ارض و سرزمين حجاز، و الف و لام براى عهد است. جنگ خونين ميان ايرانيان و روميان- كه به شكست روميان انجاميد- در برخى نواحى شام نزديك حجاز رخ داد. ١ عبارت «فى ادنى الارض» متعلق به آيه قبل يعنى «غلبت الروم» است.
فى ادنى الارض ١. الميزان ١٦/ ١٥٥.
٢. اهميت شكست روميان در نبرد با ايرانيان: [ممكن است] منظور از زمين (الارض)، زمين روم باشد؛ يعنى آنها در نزديكترين سرحداتشان با ايران گرفتار شكست شدند، و اين اشاره به اهميت و عمق اين شكست است؛ چرا كه شكست در نقطههاى دوردست و مرزهاى بعيد، چندان مهم نيست؛ مهم آن است كه كشورى در نزديكترين مرزهايش به دشمن كه از همه جا قويتر ونيرومندتر است، گرفتار شكست شود. ١ فى ادنى الارض ١. نمونه ١٦/ ٣٦١.
٣. پيشگويى قرآن درباره پيروزى قريب الوقوع روميان شكست خورده بر ايرانيان پيروز: ١ ضمير جمع اول (هم) و سوم (سيغلبون) به روم برمىگردد، امّا در مورد ضمير دوم (غلبهم) برخى گفتهاند به فُرس برمىگردد كه در اين صورت معنا اين است: روميان پس از پيروزى ايرانيان، به