جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٢٧
آن. از اين رو، معناى آيه اين است كه [مؤمنان راستين] چون درباره امرى از امور عمومى نزد پيامبر گرد مىآيند، از نزد ايشان پراكنده نمىشوند تا حضرت به آنان اجازه رفتن بدهد. ١ انّما المؤمنون ... واذا كانوا معه على امر جامع لم يذهبوا حتّى يستأذنوه ١. الميزان ١٥/ ١٦٦.
٢. اجازه خواستن از پيامبر (ص) و رهبر جامعه اسلامى براى ترك حضور در امور مهمى همچون جهاد، نشان ايمان حقيقى: عبارت «ان الذين يستأذنونك ... و رسوله» به منزله عكس صدر آيه است و از همين رو، دلالت مىكند كه اجازه گرفتن از پيامبر و ايمان راستين همراهاند و از هم جدا نمىشوند. ١ معناى اين بخش از آيه اين است كه اى محمد، كسانى كه از تو اجازه مىگيرند، حقيقتاً خدا و رسولش را تصديق مىكنند و بهآنها ايمان دارند، اما كسانى كه بدون اجازه پراكنده مىشوند، چنين ايمانى ندارند. ٢ انّ الذين يستأذنونك اولئك الذين يؤمنون باللّه ورسوله ١. الميزان ١٥/ ١٦٦. ٢. مجمع البيان ٧- ٨/ ٢٤٨.
٣. اجازه دادن به مؤمنان براى ترك حضور در امور مهمى همچون جهاد، از اختيارات پيامبر (ص) و رهبر جامعه اسلامى: خداوند متعال در عبارت «فاذا استاذنوك لبعض شأنهم فأذن لمن شئت منهم» پيامبر (ص) را مخير مىكند كه به هر كس از مؤمنان خواست، اذن رفتن بدهد و به هر كه خواست، ندهد. ١ اين حكم (اختيار اجازه دادن) براى جانشينان وى يعنى امامان نيز هست. ٢ فاذا استأذنوك لبعض شأنهم فأذن لمن شئت منهم ١. الميزان ١٥/ ١٦٦. ٢. مجمع البيان ٧- ٨/ ٢٤٨.
٤. سفارش خداوند به پيامبر (ص) براى درخواست مغفرت براى مؤمنان، به پاس اجازه گرفتن آنان: بنابر يك احتمال، خداوند از آن رو پيامبر (ص) را مأمور درخواست آمرزش براى مؤمنان كرد تا رعايت آداب خداوند در اجازه گرفتن را از سوى آنان پاس دارد و مقابله كند. ١ واستغفر لهم اللّه ١. الكبير ٢٤/ ٣٩.